بررسي ادله موافقان و مخالفان وطن شرعي از ديدگاه فقيهان اماميه

وطن و ماهيت آن از موضوعاتي است كه به‌دليل بار‌شدن احكام خاص بر مكلفان، از مباحث مهم فقهي شمرده مي‌شود. البته به همان اندازه كه در آراي فقها، دربارۀ وطن عرفي و دو قسم آن (وطن اصلي و اتخاذي) اتفاق نظر ديده مي‌شود، دربارۀ وطن شرعي اختلاف فتوا مشاهده مي‌شود. مقالۀ حاضر به روش تحليلي توصيفي در محيط كتابخانه و با نگاه به كتاب‌هاي فقهي متقدم و متأخر اماميه، به بررسي اين موضوع و طرح ادله موافقان و مخالفان آن پرداخته است. از جمله ادله موافقان فقه اماميه، سه دسته روايت‌هاي رسيده از اهل بيت عصمت و طهارت^ مي‌باشد كه البته مخالفان وطن شرعي آنها را در خصوص وطن عرفي از نوع اتخاذي دانسته و به نظر موافقان اشكالاتي وارد كرده‌اند. موافقان از جمله صاحب جواهر و خويي به اين اشكالات پاسخ داده و با استناد به روايت اسماعيل بن بزيع، وطن شرعي را به عنوان يكي از اقسام وطن ثابت مي‌كنند.