ارزيابي ارتباط مكاني ويژگي‌هاي خاك و عملكرد دانه گندم در شرايط رقابت با علف هرز جودره (.Hordeum spontaneum Koch) با استفاده از روش زمين‌آمار

شناخت تغييرات مكاني عملكرد و عوامل مؤثر بر آن، به بهبود مديريت مزرعه و عملكرد گياهان زراعي كمك مي‌كند. اين آزمايش با هدف ارزيابي ارتباط مكاني ويژگي‌هاي فيزيكي و شيميايي خاك با عملكرد دانه گندم رقم پيشگام در شرايط رقابت با علف هرز جودره در سال زراعي 99-1398 در شرايط آب و هوايي شهرستان مباركه استان اصفهان انجام شد. آزمايش مزرعه­اي به‌صورت شبكه­اي با فاصله دو در دو متر انجام شد. در هر نقطه از شبكه، ويژگي‌هاي خاك، عملكرد دانه گندم و تراكم علف هرز جودره اندازه­گيري شدند. نتايج نشان داد كه علف هرز جودره داراي همبستگي مكاني مثبت بالايي با محتواي نيتروژن و فسفر خاك بود و در خاك‌هاي با محتواي رس و پتاسيم پايين، جمعيت انبوه‌تري داشت. مقادير حداقل، حداكثر و ميانگين عملكرد دانه به‌ترتيب 222/2و 355/9و 286/6گرم در مترمربع با ضريب تغييرات 15/5درصد بود نتايج نشان داد كه عملكرد دانه گندم داراي همبستگي مكاني بالايي با محتواي نيتروژن، پتاسيم، اسيديته، رس و سيلت خاك (به‌ترتيب 75/0، 83/2، 6/83، 94/1و 78/6 درصد در دامنه تأثير 6/1، 3/7، 4/7، 14/0و 3/2متر) بود. ميزان همبستگي مكاني بين تراكم علف هرز جودره و عكس عملكرد دانه گندم، 86/9درصد و در دامنه تأثير 14/0متر بود. براساس نتايج اين تحقيق، علف هرز جودره داراي همبستگي مكاني بالايي با محتواي نيتروژن و فسفر خاك بود، درحالي­كه عملكرد دانه گندم همبستگي مكاني بالايي با محتواي نيتروژن، پتاسيم، رس، سيلت و اسيديته خاك داشت، بنابراين در زراعت گندم، مديريت متناسب با مكان كودي مي­تواند در كنترل علف هرز جودره مؤثر باشد.