اثر چرخه خورشيدي بر پوشن‌ سپهر و مدوله‌ سازي آن با نوسان شبه‌ دوسالانه

براي شناسايي ديناميك پوشن‌ سپهر، آشكارسازي اثرات چرخه 11 ساله خورشيدي بر آن و نحوه وابستگي اين اثرات به نوسان شبه‌دوسالانه (QBO) حائز اهميت است. براي آشكارسازي اثرات، از داده‌هاي بازتحليل JRA-55 با تفكيك ˚1.25 در دو راستاي مداري و نصف‌النهاري در بازه زماني 1958 تا 2017 استفاده شده است. با كمك داده‌هاي شار خورشيدي طول‌موج 10.7 سانتي‌متر (F10.7) وبگاه دانشگاه كلرادو (LISIRD)، فازهاي متناظر با بي‌هنجاري‌هاي مثبت و منفي F10.7، با نام‌هاي به‌ترتيب HS و LS، محاسبه شد. همچنين براي QBO، فازهاي غربي (WQBO) و شرقي (EQBO) با استفاده از داده‌هاي هواشناسي دانشگاه برلين (FUB) در ماه ژوئيه، اوايل زمستان (نوامبر و دسامبر) و اواخر زمستان (ژانويه، فوريه و مارس) تعيين شد. سپس، برمبناي ميانگين ماهانه دما، ارتفاع ژئوپتانسيلي و تاوايي پتانسيلي (PV) در تراز hPa 30، همبستگي آنها با F10.7 براي فازهاي QBO محاسبه و همراه با اختلاف دما و ارتفاع ژئوپتانسيلي بين فازهاي HS و LS تحليل شد. نتايج نشان داد بيشينه همبستگي دما و ارتفاع ژئوپتانسيلي با F10.7 براي ماه ژوئيه در منطقه جنب‌حاره منطبق بر بيشينه دريافت شار خورشيدي است. اين همبستگي‌ها در مجموعه سال‌هاي EQBO، بزرگ‌تر و گسترده‌تر از مجموعه تمام سال‌ها و مجموعه WQBO هستند. درعين كوچكي مقادير همبستگي PV با F10.7 براي ماه ژوئيه، الگوي مشخصي براي تغييرات آنها طي فازهايQBO  مشاهده نشد. براي اوايل و اواخر زمستان، همبستگي دما و ارتفاع ژئوپتانسيلي با F10.7 در تمام سال‌ها و WQBO كوچك است اما براي EQBO همبستگي مقدار به‌نسبت بزرگي دارد و بيشينه آن در مناطق حاره هر دو نيمكره ديده مي‌شود. اين همبستگي براي PV در مناطق زيادي از دو نيمكره گسترده شده و مقادير آن در EQBO از WQBO قوي‌تر است. همچنين اختلاف دما و ارتفاع ژئوپتانسيلي بين HS و LS براي WQBO در نيمكره جنوبي بيشينه است اما در EQBO الگوي همبستگي گسترده‌تري در مناطق جنب‌حاره دو نيمكره وجود دارد.