سبك شناسي شعر دوازده تن از شاعران مشهور و گمنام از نادرشاه تا آغاز سلطنت فتحعليشاه (1148-1212)

زمينۀ پژوهش: اين پژوهش به سبك شناسي دوازده تن از شاعران مشهور و گمنام نيمۀ دوم قرن دوازدهم، يعني دورۀ افشاريه و زنديه كه حدود سالهاي (1148تا1212) را در بر ميگيرد، در چهار سطح آوايي، زباني، ادبي و فكري پرداخته است. روش پژوهش: روش تحقيق، كتابخانه اي و اسنادي است. در اين تحقيق ديوان شعر چند شاعر مشهور و چند نسخۀ خطي از شاعران گمنام مورد بررسي قرار گرفت. يافته ها: دورۀ فترت، دورۀ كوتاه شصت ساله است كه بين دو دورۀ سبك هندي و سبك بازگشت قرار دارد، از منظر بعضي از پژوهشگران در اين دوره مجالي براي رشد و نمو ادبيات پيدا نشد و هيچ شاعري لب به سخن نگشود تا حدي كه اين دوره را از فقيرترين دوره هاي ادبيات به شمار آورده اند و تنها دليل آنان پيروي شاعران از طرز فكر و شيوه قدما است. اينچنين نسبتي كاملاً ناروا و ناديده گرفتن حجم زيادي از آثار شاعران اين دوره است كه با مطالعۀ ديوان هر يك از آنها ميتوان به بسياري از اشعار ارزشمند و د‌لنشين دست پيدا كرد. دورۀ فترت همواره تحت الشعاع دورۀ بازگشت قرار گرفته و به شعر اين دوره توجهي نشده، حال آنكه شعر اين دوره در شكل گيري و رشد وكمال محتواي شعر دوره قاجار و دوره هاي بعد تأثير بسزايي داشته و در سير تاريخي و ادبي از اهميت زيادي برخوردار است. همچنين تشكيل نهضت بزرگ بازگشت ادبي توسط چند تن از شعراي معروف اصفهان براي اعراض از سبك هندي و بازگشت به سبك عراقي، همگي نشان از حيات شعر در اين دوره دارد. نتيجه: پژوهشها نشان ميدهد در دورۀ فترت كه مباني نظري آنان برگشت به الگوهاي كهن بوده ، تا اندازۀ خيلي كمي از گفتمان مسلط و مباني نظري خراساني و تا اندازه اي از سبك عراقي و دورۀ تيموري، و بيشترين الگو برداري از دورۀ وقوع و دورۀ قبل از خود يعني سبك هندي بوده است. شاعران مشهور اين دوره، مانند مشتاق، هاتف، آذر، صباحي در الگو برداري از دوره هاي كهن، هم در زبان و هم در مباني نظري موفق تر بوده اند و شاعران غير مشهور اين دوره مانند: صافي، هاشم، نورعليشاه، در مباني نظري و زبان به سبك عراقي و طوفان، درويش، رفيق، طبيب و عاشق در مباني نظري و زباني به سبك وقوع و هندي نزديك هستند.