تحليل كيفي عناصر ارتباطي موثر بر انتقال پيام‌هاي داستان‌هاي كودكان برمبناي ديدگاه كاربردشناسي‌شناختي

ادبيات كودك ابزاري براي كسب شناخت از جهان انتزاعي است كه مطالعات اندكي از آن براساس ديدگاه‌هاي شناختي انجام گرفته است. پژوهش حاضر به تحليل پيام‌هاي داستان‌هاي پنج گروه سني پرداخته تا نه تنها آنها را از ديدگاه كاربردشناسي‌شناختي مقايسه نموده بلكه دريابد كه پيام‌هاي داستاني چگونه بيان مي‌شوند. بدين‌منظور، پانزده كتاب به شيوه تحليل كيفي قياسي با حصول اشباع نظري ارزيابي شدند. پيام‌ها در ماتريس مقوله‌بندي براساس ديدگاه كاربردشناسي‌شناختي، طبقه‌بندي شده‌اند. طبقه‌بندي برپايه دو شيوه انتقال پيام يعني استاندارد و غيراستاندارد و عناصر مرتبط (غيركلامي، بهره‌برداري، فريب و ناكامي) انجام گرفت. پيام‌هاي داستاني نونهالان بيان احساسات و واكنش‌هاي هيجاني و شناختي، و گروه خردسالان واكنش‌هاي هيجاني در تعامل با پيرامون‌شان است. در گروه الف محور پيام‌ها، احساسي- شناختي تحت تاثير محيط است و نويسندگان در تلاش براي گره زدن آنها به واقعيت‌هاي زندگي هستند تا تصوير واقعي‌تر براي كودك ترسيم نمايد. در گروه ب با پيام‌هاي انگيزشي مواجه هستيم كه هدف از پرداختن بدانها كمك به كودكان براي تقويت اعتمادبه‌نفس و غلبه بر نااميدي‌ها و دشواري‌هاي زندگي است. در گروه ج پيام‌هاي اخلاقي مورد نياز براي زندگي جمعي، هسته اصلي پيام‌هاي داستاني بوده كه استفاده از مضامين استعاره‌اي به انتقال عميق‌تر آنها كمك بيشتري نموده‌ است. براساس يافته‌ها، مبادله پيام در داستان‌هاي نونهالان و خردسالان بيشتر مبتني بر تعامل غيركلامي، در دو گروه الف و ب عمدتا استفاده از عبارات طنز و تمثيلي يا كاربرد بهره‌برداري و در گروه سني ج نيز تعامل غيركلامي مي‌باشد.