تحليل وبررسي پيامدهاي اصلاحات ارضي درايران با تاكيد بر نظريه دگرگوني بزرگ كارل پولاني

اصلاحات ارضي به‌عنوان تغيير در اشكال جديد زمين‌داري و سازمان‌دهي اجتماعي جايگاه ويژه‌اي در فهم تاريخ معاصر ايران و انقلاب اسلامي دارد. در همين راستا و بنا به اهميت سال‌هاي بعد از اصلاحات ارضي و منتهي به انقلاب اسلامي، اين مقاله باهدف بررسي پيامدهاي اقتصادي و سياسي اصلاحات ارضي با رويكرد كارل پولاني انجام گرفت. اين تحقيق از طريق تحليل كيفي تحولات اجتماعي دهه ۴۰ و ۵۰ و با مطالعات كتابخانه‌اي، به اين پرسش كه چارچوب نظري دگرگوني بزرگ كارل پولاني چگونه مي‌تواند اصلاحات ارضي و پيامدهاي آن را براي درك تحولات اجتماعي سال‌هاي منتهي به انقلاب اسلامي ايران روشن كند، پاسخ مشخصي داده است. با بررسي اصلاحات ارضي و قرار دادن آن در متن اقتصاد كلان و جامعه، و با به‌كارگيري دستگاه نظري (دگرگوني بزرگ) پولاني مشخص گرديد كه اين اصلاحات در ايران دهه ۴۰ و ۵۰ نه‌تنها موفق نبود، بلكه ازنظر سياسي و اقتصادي با بن‌بست مواجه شد. پيامدهاي سياسي اصلاحات ارضي متصلب شدن دستگاه دولتي محمدرضا پهلوي و بسته شدن راه‌هاي نفوذ به قدرت براي ساير اقشار و طبقات بود و پيامدهاي اقتصادي نيز، عدم موفقيت در بهره‌وري و برهم خوردن تعادل وضعيت معيشتي مردم بود.