خوانش فلسفي ابن رشد از انسان به‌عنوان اشرف مخلوقات

انسان‌شناسي در انديشه ابن‌رشد از جهات مختلف مانند اجتماعي و سياسي (مدني‌بالطبع)، فلسفي با تكيه بر عقل انسان، و از حيث كلامي و از حيث اخلاقي قابل بحث است. بحث انسان به‌عنوان «اشرف مخلوقات»  هر چند قرائتي ديني از انسان است مسئله: پرسش اين‌است مواجهۀ ابن‌رشد با نگاه فلسفي به «انسان به‌عنوان اشرف مخلوقات» چگونه است و چه تبييني از آن دارد؟روش: اين مقاله با روش تحليلي توصيفي به بررسي و نقد مسئلۀ اشرف مخلوقات و نيز قرائت فلسفي از انسان در قالب اصطلاح‌هاي «انسان اشرف مخلوقات»، «خليفه‌الله»، «انسان محيط بر عالم» و «انسان صورت خدا» در ابن‌رشد مي‌پردازد يافته‌ها ابن‌رشد از سه عبارت «اشرف محسوسات» و «اشرف مخلوقات» و «اشرف موجودات» سخن مي‌گويد كه از ميان آنها «اشرف موجودات» خاص خداست؛ «اشرف مخلوقات» خاص عقول است و «اشرف محسوسات» دربارۀ انسان بكار مي‌رود؛ چون انسان واسط دو عالم محسوس و معقول است.. نتيجه اين نوشتار اين است كه با استفاده از دو دليل «اختراع» و «عنايت»، تقرير ابن‌رشد از اين مسئله مي‌توان بر اشرف مخلوقات بودن انسان از حيث الهياتي، از حيث طبيعي، و ديني توجيه ارائه كرد هم بر اشرف مخلوقات نبودن او آنهم از حيث مقايسه انسان با عقول مجرد دليل آورد