يكسان انگاري فلسفه سياسي و فقه سياسي در فلسفه فارابي

پژوهش حاضر با تأكيد بر آراء فارابي درباره چيستي و مختصات دو مفهوم «فلسفه سياسي» و «فقه سياسي» در آراء فارابي بحث كرده است و با استفاده از تبيين و سپس تحليل نظرات ابونصر فارابي به دنبال پاسخي براي اينكه آيا «فلسفه سياسي و فقه سياسي در فلسفه فارابي يكسان هستند؟» بوده است. با بررسي آنچه كه فارابي در باب حكمت مدني در كتاب المله، سياست مدنيه، و آراء اهل مدينه فاضله سخن رانده است مي‌توان دريافت كه هر دو مفهوم فلسفه سياسي و فقه سياسي در فلسفه مدني فارابي موجود هستند و حتي بعد نظري آن نيز در حكمت نظري موجود است. با اين حال، نمي‌توان چيستي اين دو را يكي دانست ولي از حيث مختصات كه شامل مباني و غايت مي‌باشد، مي‌توان اين دو مفهوم را دو جزء از يك كل واحد دانست. مبنا و غايت فلسفه سياسي و فقه سياسي فارابي از آن جهت كه جزئي از اجزاي فلسفه مدني اين فيلسوف مؤسس مي‌باشند همان است كه به عنوان مبنا و غايت حكمت مدني مطرح است. وجه مميز مكتب فلسفي فارابي با ساير مكاتب فلسفي، تأكيد اكيد وي در بحث سعادت است و اين مفهوم كليدي، مبنا و غايت حكمت مدني در وهله نخست و سپس فلسفه سياسي و فقه سياسي مي‌باشد.