ارزيابي روايات يونس بن ظبيان در كافي براساس بازيابي منابع

حضور افراد بسيار ضعيف از نگاه رجاليان، در اسناد روايات كتاب‌هاي معتبري همچون كافي اين سؤال را ايجاد مي‌كند كه چگونه و بر چه اساسي روايات اين افراد به اين كتب راه يافته است؟ يكي از اين افراد يونس بن ظبيان است كه طبق سخن رجاليان فردي دروغگو و غالي است و مورد لعن امام رضاR قرار گرفته است. فرضيۀ اوليۀ ما براي وجود روايات چنين افرادي، تفاوت معيارهاي متقدمان در پذيرش اخبار است. يكي از معيارهاي اصلي در نزد ايشان، پذيرش خبر براساس اعتبار كتب حديثي است؛ هرچند راوي آن مورد جرح واقع شده باشد. براي سنجش اين معيار نزد كليني، به بازيابي منابع روايات يونس در كافي پرداختيم. كليني براي 20 روايت يونس از 14 منبع بهره برده است. از اين ميان، ۶ منبع داراي شهرت در بين اصحاب اماميه هستند؛ اما ۸ منبع ديگر چنين شهرتي ندارند و احتمالاً براساس معيارهاي ديگري همچون نقل كتاب توسط افراد سختگير در پذيرش حديث، وجود روايت در كتب معتبر ديگر و ... مورد قبول كليني واقع شده‌اند.