ارزيابي توسعه پيراموني پايانه‌هاي اتوبوسراني بر اساس شاخص‌هاي توسعه مبتني بر حمل و نقل همگاني (TOD)؛ مطالعه موردي: شهر شيراز

همگام با ظهور انقلاب صنعتي در قرن هجدهم و رشد سريع شهرنشيني، چالش‌هاي بسياري براي سياستگذاران و برنامه‌ريزان در تدوين استراتژي‌هاي ﺣوزه مديريت شهري مطرح گشت. از جمله اين چالش‌ها، برنامه‌ريزي يكپارچه و ﻫﻤﺎﻫﻨﮓ توسعه ﺷﻬﺮي همراه ﺑﺎ توسعه ﺣﻤﻞ و ﻧﻘﻞ ﻫﻤﮕﺎﻧﻲ در شهرها مي‌باشد. در اين زمينه آنچه كه براي پاسخگويي به مشكل به وجود آمده بر آن تأكيد مي‌شود، توسعه مبتني بر حمل و نقل عمومي (TOD) است. پژوهش پيش رو درصدد است تا با كاربست روش SAW و TOPSIS به بررسي ميزان انطباق توسعه‌هاي پيراموني پايانه‌هاي اتوبوسراني منتخب شهر شيراز با اصول TOD بپردازد و راهكارهايي مؤثر براي ارتقاء و بهبود وضعيت محدوده‌هاي پيراموني پايانه‌هاي اتوبوسراني منتخب شهر شيراز بيان دارد. نتايج حاصل از اين مطالعه نشان مي‌دهد محدوده پايانه‌هاي شهيد دستغيب، ولي‌عصر و نمازي به ترتيب داراي بيشترين ميزان انطباق با اصول توسعه مبتني بر حمل و نقل عمومي (TOD) هستند. با اين وجود نياز به تقويت هر چه بيشتر آن‌ها و از بين بردن نقاط ضعف موجود احساس مي‌شود. همچنين از ميان شاخص‌هاي مختلف؛ سه شاخص اختلاط كاربري، تراكم ايستگاه‌هاي مترو و اتوبوس موجود در محدوده و متوسط قيمت اراضي و ساختمان‌ها، به ترتيب بيشترين اهميت را در ميان عوامل تاثيرگذار بر پياده‌سازي رويكرد توسعه مبتني بر حمل و نقل همگاني به خود اختصاص داده‌اند. از ميان ابعاد مختلف توسعه مبتني بر حمل و نقل همگاني نيز دو بعد تنوع و طراحي به ترتيب داراي بيشترين ميزان اهميت هستند. در نهايت نتايج اين پژوهش حاكي از اين موضوع است كه به علت مورد توجه قرار دادن اكثر مطالعات انجام شده در زمينه TOD بر ايستگاه‌هاي مترو و مغفول ماندن پايانه‌هاي اتوبوسراني علي‌رغم جايگاه مهم آن‌ها در سيستم حمل و نقل شهري، نقاط ضعف زيادي در رابطه با اين موضوع يافت شد كه نيازمند توجه و پژوهش‌هاي بيشتري است.