تاثير برخي تعديل كننده‌هاي تنش بر گره‌زايي، سرعت پر شدن دانه و عملكرد عدس ديم ‏

‏ هدف: هدف اين آزمايش، ارزيابي اثرات برخي تعديل كننده‌هاي تنش بر گره‌زايي، سرعت پر شدن دانه و عملكرد عدس ديم ‏بود. ‏مواد و روش‌ها: آزمايشي به‌صورت فاكتوريل در قالب طرح پايه بلوك‎‌‎هاي كامل تصادفي در سه تكرار در مزرعه‌ايي نزديك مزرعه تحقيقاتي دانشكده كشاورزي و منابع طبيعي دانشگاه محقق اردبيلي ‏در سال زراعي 1401 ‏اجرا شد. فاكتور اول كاربرد كودهاي زيستي و آلي در چهار سطح (عدم مصرف به عنوان شاهد، كاربرد ورمي‌كمپوست، ‏مايكوريزا، كاربرد توام ورمي‌كمپوست و مايكوريزا)، و فاكتور دوم محلول‌پاشي نانو ذرات در چهار سطح (محلول‌پاشي با ‏آب به‌عنوان شاهد، كاربرد نانو اكسيدسيليكون، نانواكسيدآهن، كاربرد توام نانواكسيد سيليكون و آهن) شامل مي‌شدند.‏يافته‌ها: نتايج نشان داد كه كاربرد توام ورمي‌كمپوست و مايكوريزا شاخص كلروفيل، محتواي نسبي آب، عملكرد پروتئين در ‏هكتار، محتواي آهن و پروتئين دانه (به‌ترتيب 20.6 و 24.6 درصد) را در مقايسه با عدم كاربرد آنها افزايش داد. نتايج ‏مشابهي نيز در كاربرد نانواكسيد آهن و سيليكون مشاهده شد. طوري‌كه كاربرد توام نانواكسيد آهن و سيليكون شاخص ‏كلروفيل، محتواي نسبي آب، عملكرد پروتئين در هكتار، محتواي پروتئين و آهن دانه (به‌ترتيب 29.1 و 7 /37 درصد) را در ‏مقايسه با عدم كاربرد آنها افزايش داد. كاربرد ورمي‌كمپوست و مايكوريزا با نانواكسيد آهن و سيليكون تعداد گره فعال در ‏بوته، دانه در نيام، نيام در بوته، تعداد شاخه جانبي، وزن گره، عملكرد كوانتومي و عملكرد دانه (72 درصد) را نسبت به عدم ‏كاربرد كمپوست و مايكوريزا با نانواكسيد آهن و سيليكون افزايش داد. ‏