تحليل برخي خصوصيات فيزيكي و شيميايي خاك در محدوده‌هاي بيشينه شتاب زمين در حوضه آبخيز تالار استان مازندران

فرسايش خاك يكي از مشكلات اساسي حوضه‌هاي آبخيز است. فرسايش‌پذيري خاك با عواملي چون، ويژگي‌هاي فيزيكي و شيميايي خاك مرتبط است. حوضه آبخيز تالار از جمله حوضه‌هاي فعال تكتونيكي در استان مازندران است. هدف از مطالعه، تحليل دقيق رابطه بين شتاب زمين و خصوصيات خاك است. جهت مقايسه اثر شتاب بر خاك محدوده‌هاي شتاب بالا  g(0.6- 0.5) و پايين g (0.4- 0.3) در زيرحوضه‌هاي 1 و 2 حوضه تالار تعيين شدند. سپس40 نمونه خاك از زيرحوضه‌هاي مختلف جمع‌آوري شده و آزمايش‌هاي بافت خاك، كربن آلي ‌و حدرواني انجام و با استفاده از تحليل رگرسيون خطي به بررسي رابطه بين شتاب زمين و خصوصيات فيزيكي خاك پرداخته‌شد. نتايج نشان داد كه بيشترين ضرايب همبستگي در شتاب بالا زيرحوضه 1و 2 براي متغيرهاي ماسه 0.97-، 0.95- و سيلت 0.77، 0.81 بود. در شتاب پايين، زيرحوضه 1 ماسه 0.93-، سيلت 0.84، رس 0.78، كربن آلي0.72، حد رواني0.74 و زيرحوضه 2 ماسه 0.94- است. رابطه عامل شتاب با خصوصيات فيزيكي و شيميايي خاك هميشه به­صورت خطي نبوده و بسيار وابسته به ويژگي‌هاي طبيعي حوضه آبخيز است. تحليل متغيرها در محدوده‌هاي شتاب نشان داد كه در مناطق شتاب بالا  g(0.6- 0.5)، عامل بيشينه شتاب تاثير مستقيمي بر انتقال و جابه‌جايي ذرات خاك (ماسه و سيلت) دارد. اين نتايج با ايجاد يك مبناي علمي در جهت برنامه‌ريزي براي كاهش فرسايش براي مديران و تصميم‌گيران محيط­زيست سودمند خواهد بود.