مؤلفه‌هاي خداولايي؛ بر اساس تحليل مضمون صحيفه سجاديه

اساس و بنيان هستي، حقيقت توحيد است كه ولايت وجه افعالي آن و امري دوجانبه است؛ به اين صورت كه از سمت خدا با انتشار و فيضان مولويت و از سوي انسان با گردن نهادن به سرپرستي ولي حقيقي جلوه‌گر مي‌شود. اين پژوهش ناظر به بعد دوم آن يعني، ولايت‌پذيري نسبت‌ به مولي است؛ چراكه، رابطه خدا و خلق در «ولايت» تحقق مي‌يابد و موقعيت انسان نسبت به خدا با تييين سلوك او در مجراي ولايت مشخص مي شود.. در اين پژوهش با استفاده از روش تحليل مضمون به استخراج مضامين پايه، سازمان دهنده و فراگير ولايت پذيري در صحيفه سجاديه پرداخته و شبكه مضامين آن به منظور رهيافت به شاكله و ابعاد بحث، حول سه محور عوامل، مصاديق و آثار ولايت‌پذيري تنظيم شد. بر اساس تحليل مضامين به دست آمده، عوامل ولايت‌پذيري، باورمندي، عمل‌كرد خالصانه و فضل و توفيق الهي است. از مهم‌ترين مصاديق و مظاهر ولايت‌پذيري آن است كه بنده با واگذاري اختيار به ولي و ترجيح جانب او، اطاعت را به سرحد كمال رسانده و با انقطاع و اكتفا به پروردگار، دشواري‌هاي مسير را مي‌پذيرد. لذا، آثاري چون برخورداري از نعمت‌ها، هدايت خاص الهي و دستيابي به كمالات نفساني شامل حال ولايت‌پذير الهي مي شود.