بررسي تأثير نهج‌البلاغه در مثنوي با رويكردي تطبيقي بر اساس مبحث توحيد افعالي

توجّه به توحيد از اصولي است كه همواره تمامي مسلمانان با تمامي گرايش‎هاي فرعي به آن معتقدند. بحث از توحيد افعالي به‌عنوان يكي از مراتب سه‎گانۀ توحيد (توحيد ذاتي، توحيد صفاتي، توحيد افعالي) نيز از اين قاعده مستثنا نيست. در اين پژوهش، تلاش شده است تا به شيوۀ توصيفي‌‌تحليلي و با تكيه بر رويكرد تطبيقي به اثرپذيري مثنوي از نهج‎البلاغه، (به‎دليل اشتراك و نوع همگوني ديدگاهي) در مبحث توحيد افعالي پرداخته شود. اين اشتراك ديني در دو سوي عالم و در دو زمان ناهمگون، انسان‎ها را به اشتراك ديدگاهي در مبحث توحيد افعالي آشنا مي‎سازد. هر دو براي اثبات يگانگي پروردگار و مراتب كمال انساني، مراحلي قائل‎اند. هدف اين نوشتار از برسي تطبيقي در دو اثر نهج‎البلاغه و مثنوي، بررسي تأثير و تأثر، تطبيق و روشن‎سازي ابعاد توحيد افعالي در موضوعات خرد‎تر چون خالقيت، ربوبيت و مالكيت و ذكر بسامد و شباهت‎هاي ديدگاهي و گفتاري آن دو بزرگ (در برخي موارد، تفاوت‎ها) در ابعاد فوق است. نتايج بررسي حاكي از آن است كه به‎طور قطع، مثنوي مولانا از نهج‎البلاغه تأثير پذيرفته است. همچنين لازم به ذكر است كه بيشترين تأكيد مولانا در بحث توحيد افعالي، بر «توحيد در ربوبيت» بوده و در اين حوزه، مطالب گسترده‎تري در مقايسه با نهج‎البلاغه دربارۀ توحيد در مالكيت ذكر كرده است. و در آخر مي‎توان گفت تأكيد امام‌علي (ع) در نهج‎البلاغه نيز بيشتر در بحث «توحيد در خالقيت» متمركز بوده است.