مواجهه با مسئلۀ عليت ذهني از منظر صدرالمتألهين

مسئلۀ عليّت ذهني در پي تبيين چگونگي كنش و واكنش ذهن و بدن نسبت به يكديگر است. هر نظريۀ كارآمد در فلسفۀ ذهن، بايد ظرفيت پاسخ‌گويي به مسئلۀ عليّت ذهني را دارا باشد. ضعف دوگانه‌انگاري در ارائۀ تبيين صحيح براي اين مسئله، موجب شد فيزيكاليست‌ها ذهن مجرّد را كنار نهند و از اين طريق در پي حل اين مشكل برآيند. با اين حال، فيلسوفان ذهن نيز همچون دوگانه‌انگاران نتوانسته‌اند پاسخي مناسب به اين مسئله بدهند. ملاصدرا مشكل هر دو طيف را عدم نگاه جامع به نفس مي‌داند و خود با ترسيم درست تمام حقيقت نفس و چگونگي ظهور آن از بدن، به مشكلات تعيّن مضاعف، شبه‌پديدارگرايي، مسئلۀ طرد، مشكل لزوم تماس، مشكل جفت شدن و استدلال عليّت رو به پايين پاسخي درخور ارائه مي‌دهد.