بررسي اثربخشي درمان مبتني‌بر پذيرش و تعهد بر سرسختي روان‌شناختي و اشتياق تحصيلي در دانش‌آموزان مقطع دوم متوسطه

زمينه و هدف: باتوجه به اهميت نقش سرسختي روان‌شناختي و اشتياق تحصيلي در تمامي جنبه‌هاي زندگي دانش‌آموزان، ضرورت توجه به ارتقاي آن‌ها وجود دارد. هدف پژوهش حاضر بررسي اثربخشي درمان مبتني‌‌بر پذيرش و تعهد (ACT) بر سرسختي روان‌شناختي و اشتياق تحصيلي در دانش‌آموزان مقطع دوم متوسطه بود.روش‌بررسي: روش پژوهش، نيمه‌آزمايشي با طرح پيش‌آزمون و پس‌آزمون و پيگيري همراه با گروه گواه بود. جامعهٔ آماري پژوهش را تمامي دانش‌آموزان مقطع دوم متوسطه در مناطق يك و دو ساري تشكيل دادند. از بين آن‌ها سي نفر از دانش‌آموزان مقطع دوم متوسطهٔ داوطلب كه نمرات كمتر در سرسختي روان‌شناختي و اشتياق تحصيلي به‌دست آوردند، وارد مطالعه شدند و به‌طور تصادفي در دو گروه پانزده‌نفرۀ درمان مبتني‌بر پذيرش و تعهد و گواه قرار گرفتند. پرسش‌نا‌مهٔ سرسختي روان‌شناختي (كوباسا، ۱۹۷۹) و مقياس اشتياق تحصيلي (شافلي و همكاران، ۲۰۰۲)، در سه مرحلۀ مذكور در هر دو گروه اجرا شد. صرفاً گروه آزمايش طي هشت جلسهٔ نوددقيقه‌اي به‌صورت هفتگي درمان مبتني‌بر پذيرش و تعهد را دريافت كرد. تحليل داده‌ها با روش تحليل واريانس با اندازه‌گيري مكرر، آزمون تعقيبي بونفروني و آزمون تحليل واريانس در سطح معناداري ۰٫۰۵ در نرم‌افزار SPSS نسخهٔ ۲۲ صورت گرفت. يافته‌ها: تحليل واريانس متغيرهاي سرسختي روان‌شناختي و اشتياق تحصيلي براي اثر زمان و اثر گروه معنادار بود (۰٫۰۰۱ p). نمرات متغير سرسختي روان‌شناختي در گروه آزمايش، در مرحلهٔ پس‌آزمون و پيگيري بيشتر از پيش‌آزمون بود (۰٫۰۰۱ p). نمرات اين متغير در مرحلهٔ پيگيري نيز تفاوت معناداري با پس‌آزمون داشت (۰٫۰۱۵=p). نمرات متغير اشتياق تحصيلي در گروه آزمايش، در مرحلهٔ پس‌آزمون و پيگيري بيشتر از پيش‌آزمون بود (۰٫۰۰۱ p)؛ اما تفاوت معناداري بين دو مرحلهٔ پس‌آزمون و پيگيري در نمرات اين متغير مشاهده نشد (۰٫۷۸۹=p). نتيجه‌گيري: باتوجه به اثربخشي درمان مبتني‌بر پذيرش و تعهد بر افزايش سرسختي روان‌شناختي و اشتياق تحصيلي در دانش‌آموزان مقطع دوم متوسطه، از يافته‌هاي اين پژوهش مي‌توان درجهت بهبود دو متغير مذكور در دانش‌آموزان استفاده كرد.