بررسي اثربخشي مداخلهٔ روان‌شناسي مثبت‌نگر بر شادكامي و حس خوب در بيماران رواني مزمن

زمينه وهدف: روان‌شناسي مثبت‌نگر در پاسخ به نقص‌ها و توجه به نقاط قوت افراد مي‌تواند به بيماران رواني در داشتن زندگي بهتر كمك كند؛ ازاين‌رو هدف از پژوهش حاضر بررسي اثربخشي مداخلهٔ روان‌شناسي مثبت‌نگر بر شادكامي و حس خوب در بيماران رواني مزمن بود.روش‌بررسي: روش اين پژوهش نيمه‌آزمايشي، از نوع پيش‌آزمون، پس‌آزمون و پيگيري يك‌ماهه با گروه گواه بود. جامعهٔ آماري را تمامي بيماران رواني مزمن زن مركز شبانه‌روزي مهرآنا شهر زاهدان در سال ۱۴۰۰-۱۳۹۹ تشكيل دادند. از ميان آن‌ها سي نفر به‌روش نمونه‌گيري دردسترس انتخاب شدند. سپس به‌طور تصادفي در دو گروه پانزده‌نفري آزمايش و گواه قرار گرفتند. ابزارهاي استفاده‌شده شامل پرسش‌نامهٔ شادكامي آكسفورد (هيل و آرگايل، ۲۰۰۲) و پرسش‌نامهٔ حس خوب (تقي‌زاده و امير ارده‌جاني، ۱۳۹۶) بود. مداخلهٔ روان‌شناسي مثبت‌نگر در هشت جلسهٔ يك‌ونيم‌ساعته به‌مدت سه هفته صرفاً براي گروه آزمايش برگزار شد. تحليل داده‌ها به‌كمك نرم‌افزار SPSSنسخهٔ ۲۱ و با استفاده از روش تحليل واريانس با اندازه‌گيري‌ مكرر و آزمون تعقيبي بونفروني صورت گرفت. سطح معناداري آزمون‌ها ۰٫۰۵ بود. يافته‌ها: نتايج نشان داد، اثر درون‌گروهي (زمان) در سه مرحلهٔ ارزيابي براي متغيرهاي شادكامي (۰٫۰۲۲=p) و حس خوب (۰٫۰۱۰=p) معنادار بود. اثر تعامل زمان و گروه براي متغيرهاي مذكور معنادار بود (۰٫۰۰۱ p). اثر گروه نيز براي متغيرهاي شادكامي (۰٫۰۴۲=p) و حس خوب (۰٫۰۰۱ p) معنادار بود. همچنين در متغيرهاي شادكامي و حس خوب، بين ميانگين‌هاي نمرات پيش‌آزمون و پس‌آزمون (۰٫۰۰۱ p) و پيش‌آزمون و پيگيري (۰٫۰۰۱ p) تفاوت معنادار وجود داشت. بين ميانگين نمرات متغيرهاي مذكور در پس‌آزمون و پيگيري نيز تفاوت معنادار مشاهده شد (۰٫۰۰۱ p) كه حاكي از پايداري اثربخشي مداخله در مرحلۀ پيگيري بود.نتيجه‌گيري: براساس يافته‌هاي پژوهش نتيجه گرفته مي‌شود كه مداخلهٔ روان‌شناسي مثبت‌نگر مي‌تواند بر افزايش شادكامي و حس خوب در بيماران رواني مزمن مؤثر باشد؛ بنابراين مي‌توان از مداخلهٔ مثبت‌نگر به‌عنوان بخشي از برنامه‌هاي توانمندسازي بيماران رواني مزمن استفاده كرد.