مقايسهٔ اثربخشي آموزش شناخت‌درماني مبتني‌بر ذهن‌آگاهي و بهسازي حافظهٔ فعال بر اضطراب امتحان پسران مقطع اول دبيرستان

زمينه و هدف: اضطراب امتحان، مشكل آموزشي مهمي است كه بر سلامت رواني، كارآمدي، شكوفايي استعداد، شكل‌گيري شخصيت و هويت اجتماعي دانش‌آموزان تأثير سوء مي‌گذارد. اين پژوهش با هدف مقايسهٔ اثربخشي شناخت‌درماني مبتني‌بر ذهن‌آگاهي و بهسازي حافظهٔ فعال بر كاهش اضطراب امتحان پسران مقطع (دوره) اول دبيرستان انجام شد.روش‌بررسي: روش پژوهش، نيمه‌آزمايشي با طرح پيش‌آزمون و پس‌آزمون همراه با گروه گواه بود. جامعهٔ آماري را تمامي دانش‌آموزان پسر دبيرستاني مقطع (دوره) اول تهران تشكيل دادند كه ۴۵ دانش‌آموز واجد شرايط داوطلب وارد مطالعه شدند و به‌صورت تصادفي در سه گروه مداخله‌اي شناخت‌درماني مبتني‌بر ذهن‌آگاهي، مداخله‌اي بهسازي حافظهٔ فعال و گواه قرار گرفتند. گروه مداخلهٔ ذهن‌آگاهي هشت جلسه تمرين‌هاي ذهن‌آگاهي و گروه بهسازي حافظهٔ فعال هشت جلسه مداخله را دريافت كردند. ابزار اين پژوهش، مقياس اضطراب امتحان (ساراسون، ۱۹۸۰) بود كه هر سه گروه قبل و بعد از مداخلات، سنجش و ارزيابي شدند. با نرم‌افزار SSPS نسخهٔ ۲۴، براي تحليل داده‌ها از روش تحليل كوواريانس تك‌متغيره و از آزمون تعقيبي بونفروني در سطح معناداري ۰٫۰۵ استفاده شد. يافته‌ها: نتايج پژوهش اثربخشي مداخلات شناخت‌درماني مبتني‌بر ذهن‌آگاهي و بهسازي حافظهٔ فعال را بر كاهش اضطراب امتحان نشان داد (۰٫۰۰۱ p)؛ اما اندازهٔ اثر مداخلهٔ شناخت‌درماني مبتني‌بر ذهن‌آگاهي بيشتر از مداخلهٔ بهسازي حافظهٔ فعال بود (۰٫۰۰۱ p).نتيجه‌گيري: باتوجه به يافته‌هاي پژوهش، دو روش‌ شناخت‌درماني مبتني‌بر ذهن‌آگاهي و بهسازي حافظهٔ فعال بر كاهش اضطراب امتحان دانش‌آموزان تأثير بسزايي دارد و درمقايسهٔ روش‌ها، تأثيرگذاري شناخت‌درماني مبتني‌بر ذهن‌آگاهي بيشتر است.