روابط ساختاري كاركرد خانواده و رفتارهاي ‌پرخطر نوجوانان با نقش واسطه‌اي كيفيت زندگي در مدرسه

زمينه و هدف: رفتارهاي ‌پرخطر يكي از پديده‌هاي دورهٔ نوجواني است و عوامل متعددي زمينه‌ساز آن به‌شمار مي‌رود. هدف پژوهش حاضر، تعيين مدل ساختاري روابط كاركرد خانواده با رفتارهاي ‌پرخطر نوجوانان دورۀ دوم متوسطه با نقش واسطه‌اي كيفيت زندگي در مدرسه بود.روش‌بررسي: روش پژوهش حاضر تحليلي و از نوع همبستگي برمبناي مدل‌سازي معادلات ساختاري بود. جامعهٔ آماري پژوهش را دانش‌آموزان دورهٔ دوم متوسطهٔ استان قزوين در سال تحصيلي ۱۴۰۰-۱۳۹۹ تشكيل دادند. نهصد نفر به‌روش نمونه‌گيري‌ خوشه‌اي‌‌ انتخاب ‌‌‌‌شدند. براي گردآوري داده‌ها، مقياس رفتار پرخطر نوجوانان ايراني (زاده محمدي و همكاران، ۱۳۹۰)، مقياس عوامل‌ خطرساز و حفاظت‌كنندهٔ مصرف مواد (محمدخاني، ۱۳۸۷) و مقياس كيفيت زندگي ‌در مدرسه (سلطاني شال و همكاران، ۱۳۹۰) به‌كار رفت. تحليل داده‌ها در سطح معناداري ۰٫۰۱ و با استفاده از روش‌هاي آمار توصيفي و استنباطي (ضريب همبستگي پيرسون و مدل‌سازي معادلات ساختاري) در نرم‌افزارهاي SPSS و AMOS صورت گرفت. يافته‌ها: در مدل برازش داده‌شده، ضريب مسير كل بين كاركرد خانواده با رفتارهاي پرخطر (۰٫۰۰۱ p، ۰٫۶۲۸-=β) منفي و معنادار به‌دست آمد. ضريب مسير مستقيم بين كاركرد خانواده با رفتارهاي پرخطر (۰٫۰۰۱ p، ۰٫۴۳-=β) و ضريب مسير مستقيم كيفيت زندگي در مدرسه با رفتارهاي پرخطر (۰٫۰۰۱ p، ۰٫۳۶-=β) منفي و معنادار بود. ضريب مسير مستقيم كاركرد خانواده با ﮐﯿﻔﯿﺖ زﻧﺪﮔﯽ در مدرسه (۰٫۰۰۱ p، ۰٫۵۵=β) مثبت و معنادار و ضريب مسير غيرمستقيم كاركرد خانواده با رفتارهاي پرخطر (۰٫۰۰۱ p، ۰٫۱۹۵-=β) منفي و معنادار به‌دست آمد. شاخص‌هاي نكويي برازش داده‌هاي گردآوري‌شده (۰٫۰۵۶=RMSEA، ۲٫۵۸=X2/dF، ۰٫۹۷=CFI، ۰٫۹۶=GFI، ۰٫۹۳=AGFI) نشان داد، مدل از برازش مطلوبي برخوردار بود. نتيجه‌گيري: براساس يافته‌هاي اين پژوهش، كاركرد ‌خانواده نقش تعيين‌كننده‌اي در رفتارهاي پرخطر نوجوانان دارد‌؛ همچنين كيفيت زندگي در مدرسه بين كاركرد خانواده با رفتارهاي پرخطر به‌صورت معناداري ميانجيگري مي‌كند.