مقايسهٔ اثربخشي درمان يكپارچۀ فراتشخيص اختلالات هيجاني و درمان فراتشخيص مبتني‌بر كارآمدي هيجاني بر كاهش نشانه‌هاي اضطراب بزرگسالان داراي لكنت زبان

زمينه و هدف: اضطراب، بزرگسالان داراي لكنت زبان را با بحراني مهم مواجه مي‌كند كه آن حالت هشدار ذهن و بدن است. هدف اصلي پژوهش حاضر، مقايسۀ اثربخشي درمان يكپارچۀ فراتشخيص اختلالات هيجاني و درمان فراتشخيص مبتني‌بر كارآمدي هيجاني بر كاهش ‌نشانه‌هاي اضطراب بزرگسالان داراي لكنت زبان بود.روش‌بررسي: روش پژوهش، شبه‌آزمايشي با طرح پيش‌آزمون و پس‌آزمون همراه با گروه گواه و دورهٔ پيگيري بود. جامعهٔ آماري را تمامي بزرگسالان داراي لكنت زبان مراجعه‌كننده به كلينيك‌هاي گفتار‌درماني شهر تهران و انجمن لكنت ايران در سال ۱۳۹۸ ‌تشكيل دادند. تعداد ۳۶ فرد واجد شرايط داوطلب به‌عنوان نمونه وارد مطالعه شدند و به‌صورت تصادفي در گروه درمان يكپارچۀ فراتشخيص اختلالات هيجاني، گروه درمان فراتشخيص مبتني‌بر كارآمدي هيجاني و گروه گواه قرار گرفتند. براي گروه‌هاي درماني، مداخله‌ها در قالب دوازده جلسۀ دو‌ساعته ارائه شد. در گروه گواه مداخله‌اي صورت نگرفت. ابزار پژوهش پرسش‌نامهٔ اضطراب بك (بك و همكاران، ۱۹۸۸) بود. براي تحليل داده‌ها از آزمون تحليل واريانس با اندازه‌گيري مكرر، آزمون تعقيبي بونفروني، آزمون‌هاي تحليل واريانس يك‌طرفه و كادي‌دو به‌كمك نرم‌افزار SPSS استفاده شد. مقادير احتمال كمتر از ۰٫۰۵۰ معنادار بود.يافته‌ها: تفاوت ميانگين نمرات آزمودني‌هاي دو گروه درمان فراتشخيص مبتني‌بر كارآمدي هيجاني و گروه درمان يكپارچۀ فراتشخيص اختلالات هيجاني با گروه گواه در متغير اضطراب معنادار بود (به‌ترتيب ۰٫۰۰۱=p، ۰٫۰۲۳=p)؛ اما تفاوت ميانگين نمرات آزمودني‌هاي دو گروه درمان در متغير اضطراب معنادار نبود (۰٫۵۹۰=p)؛ همچنين بين ميانگين نمرات متغير اضطراب در پيش‌آزمون با پس‌آزمون (۰٫۰۰۱ p) و پيش‌آزمون با پيگيري (۰٫۰۰۱=p) تفاوت معناداري وجود داشت؛ اما ميانگين نمرات متغير اضطراب در پس‌آزمون با نمرات پيگيري تفاوت معناداري نداشت كه ماندگاري اثربخشي دو روش درماني را در مرحلۀ پيگيري نشان داد (۰٫۶۵۰=p). نتيجه‌گيري: براساس يافته‌هاي پژوهش، درمانگران حيطۀ لكنت ‌مي‌توانند با به‌كارگيري درمان يكپارچۀ فراتشخيص اختلالات هيجاني و درمان فراتشخيص مبتني‌بر كارآمدي هيجاني، زمينه را براي كاهش ‌نشانه‌هاي اضطراب بزرگسالان داراي لكنت فراهم كنند.