نقش ميانجيگري تنيدگي تحصيلي در رابطهٔ كيفيت زندگي با سبك‌هاي مقابله با استرس در دانش‌آموزان

زمينه و هدف: باتوجه به اهميت سبك‌هاي مقابله با استرس و مؤثربودن تنيدگي تحصيلي بر سلامت رواني‌جسماني دانش‌آموزان، هدف از پژوهش حاضر بررسي نقش ميانجيگري تنيدگي تحصيلي در رابطهٔ ‌كيفيت زندگي با سبك‌هاي مقابله با استرس در دانش‌آموزان متوسطه بود.روش‌بررسي: روش پژوهش توصيفي‌همبستگي و به‌طور خاص مدل‌يابي معادلات ساختاري بود. جامعه‌ٔ آماري پژوهش حاضر را تمامي دانش‌آموزان دوره‌ٔ دوم متوسطه‌ٔ شهر كرمان در سال تحصيلي ٩٧-١٣٩۶ تشكيل دادند. براي تعيين حجم نمونه، با استفاده از جدول كرجسي و مورگان (۱۹۷۰)، تعداد ٣۶٧ دانش‌آموز با روش نمونه‌گيري خوشه‌اي چندمرحله‌اي انتخاب شدند. ابزار گردآوري داده‌ها، پرسش‌نامه‌ٔ تنيدگي تحصيلي (سان و همكاران، ۲۰۱۱)، فرم كوتاه پرسش‌نامۀ كيفيت زندگي سازمان بهداشت جهاني (سازمان بهداشت جهاني، ۱۹۹۸) و پرسش‌نامه‌ٔ مقابله با موقعيت‌هاي استرس‌زا (اندلر و پاركر، ۱۹۹۰) بود. تحليل داده‌ها با استفاده از روش مدل‌يابي معادلات ساختاري در نرم‌افزارهاي SPSS نسخهٔ ۲۳ و AMOS نسخهٔ ۲۴ صورت گرفت. سطح معناداري ۰٫۰۵ در نظر گرفته ‌شد.يافته‌ها: نتايج نشان داد، كيفيت زندگي بر سبك‌هاي مقابله با استرس شامل سبك مسئله‌مدار (۰٫۰۰۱ p و ۰٫۶۲۳=β)، سبك هيجان‌مدار (۰٫۰۰۱ p و۰٫۳۸۶-=β) و سبك اجتنابي (۰٫۰۰۵=p و ۰٫۳۰۱-=β) اثر مستقيم و معنادار داشت. كيفيت زندگي بر تنيدگي تحصيلي نيز اثر مستقيم و معنادار داشت (۰٫۰۰۱ p و ۰٫۳۴۱-=β). همچنين كيفيت زندگي با ميانجيگري تنيدگي تحصيلي بر سبك‌هاي مقابله با استرس شامل سبك مسئله‌مدار (۰٫۰۰۵=p و ۰٫۰۵۱=β)، سبك هيجان‌مدار (۰٫۰۰۱ p و ۰٫۲۹۷-=β) و سبك اجتنابي (۰٫۰۰۱ p و ۰٫۲۶۵-=β) داراي اثرات معناداري بود. به‌علاوه، مدل پژوهش با داده‌هاي گردآوري‌شده برازش خوبي داشت (۱٫۶۵=df/۲c و ۰٫۹۷=CFI و ۰٫۹۴=GFI و ۰٫۹۳=NFI و ۰٫۹۲=AGFI و ۰٫۰۳=RMSEA). نتيجه‌گيري: براساس نتايج پژوهش حاضر، كيفيت زندگي با نقش ميانجيگري تنيدگي تحصيلي مي‌تواند مدل مطلوبي به‌منظور پيش‌بيني سبك‌هاي مقابله با استرس در دانش‌آموزان دورۀ دوم متوسطه باشد.