بررسي اثربخشي درمان شناختي‌رفتاري بر مشكلات بين‌فردي زنان دانشجوي مبتلا به اضطراب اجتماعي

زمينه و هدف: مشكلات بين‌فردي بر روابط اجتماعي افراد تأثير منفي مي‌گذارد و ازجمله دلايل اضطراب‌هاي دروني آن‌ها محسوب مي‌شود. پژوهش حاضر با هدف بررسي اثربخشي درمان شناختي‌رفتاري بر مشكلات بين‌فردي زنان دانشجوي مبتلا به اضطراب اجتماعي انجام شد.روش‌بررسي: روش مطالعه از نوع نيمه‌آزمايشي با طرح پيش‌آزمون و پس‌آزمون و پيگيري همراه با گروه گواه بود. جامعهٔ آماري پژوهش را تمامي دانشجويان شاغل به تحصيل در مقطع كارشناسي دانشگاه آزاد اسلامي واحد اسلام‌شهر در سال تحصيلي ۹۷-۱۳۹۶ تشكيل دادند كه داراي مشكلات بين‌فردي بودند. از بين آن‌ها سي زن دانشجو داراي شرايط لازم و داوطلب شركت در مطالعه، به‌صورت تصادفي در گروه آزمايش و گروه گواه با تعداد مساوي قرار گرفتند. ابزارهاي پژوهش، پرسش‌نامهٔ اضطراب اجتماعي (كانور و همكاران، ۲۰۰۰) بود و همچنين پرسش‌نامهٔ مشكلات بين‌فردي (بارخام و همكاران، ۱۹۹۶) كه پيش و پس از مداخله و در مرحلهٔ پيگيري شش‌ماهه روي گروه‌هاي گواه و آزمايش اجرا شد. صرفاً آزمودني‌هاي گروه آزمايش طي شش جلسهٔ نوددقيقه‌اي، درمان شناختي‌رفتاري را دريافت كردند. تحليل داده‌ها با استفاده از تحليل واريانس با اندازه‌گيري مكرر و آزمون تعقيبي بونفروني با سطح معناداري ۰٫۰۵=α در نرم‌افزار SSPS نسخهٔ ۲۲ صورت گرفت.يافته‌ها: اثر گروه و اثر زمان بر متغير مشكلات بين‌فردي معنادار بود (۰٫۰۰۱ p). اثر متقابل زمان و گروه نيز بر ميانگين نمرات در سه زمان، بين گروه‌هاي آزمايش و گواه معنادار بود و باعث كاهش مشكلات بين‌فردي گروه آزمايش‌ شد (۰٫۰۰۱ p)؛ همچنين ميانگين نمرات متغير مشكلات بين‌فردي در گروه آزمايش در مراحل پس‌آزمون و پيگيري به‌طور معناداري كمتر از پيش‌آزمون بود (۰٫۰۰۱ p)؛ اما تفاوت معناداري بين دو مرحلهٔ پس‌آزمون و پيگيري مشاهده نشد (۰٫۷۱۲=p) كه نشان‌دهندۀ ماندگاري اثربخشي درمان شناختي‌رفتاري در مرحلهٔ پيگيري بود. نتيجه‌گيري: براساس نتايج مطالعه، مي‌توان از مداخلهٔ درمان شناختي‌رفتاري به‌عنوان روش درماني مؤثر براي كاهش مشكلات بين‌فردي افراد مبتلا به اضطراب اجتماعي استفاده كرد.