بررسي و تأثيرات تحولات منطقه‌اي بر امنيت مرزهاي ايران و تركيه

در بيست و پنج سال گذشته ثبات در محيط امنيتي آسياي مركزي، همواره با پيچيدگي‌ها و چالش‌هاي فزاينده‌اي رو‌به‌رو بوده است. گرايش‌هاي ملي‌گرايانه با شدت و ضعف در جمهوري‌هاي آسياي مركزي تجربهشده‌اند. ايران و تركيه هم بهعنوان قدرتهاي منطقهاي در همجواري يكديگر و در حوزه حساسترين مناطق جهان از جمله خاورميانه، آسياي مركزي و قفقاز واقعشدهاند. اين دو كشور داراي نظام معنايي و علايق خاص خود هستند و سلسله منافع مشترك و برخي تضادها نيز دارند. از طرف ديگر، اهميت مرز در روابط ديپلماتيك، حريمهاي شناخته شده بر اساس ميثاقهاي بينالمللي و حقوق جهاني ميباشد كه عاملي براي ثبات و آرامش ميان كشورها يا اختلافات و منازعات و ادعاهاي ارضي كشورها عليه يكديگر بهحساب ميآيند. بخش مهمي از سياستهاي خارجي و داخلي كشورها در تبعيت از چگونگي از مرزهاي مشترك آنان با يكديگر و برخورداري از موقعيت ژئوپوليتيكي متأثر از مرزها شكل گرفته و تعريف ميشوند. مرزها مي‌توانند در مقابل برنامه‌ها و تهديدهايي كه اقتصادشان را به مخاطره مي‌اندازد مانع ايجاد كنند بنابراين يكي از پرتنشترين مرزهاي كشور ايران، نوار مرزي شمال غرب است كه از ديرباز مورد توجه مسئولان امنيتي و انتظامي كشور ايران بوده و موضوع امنيت در اين منطقه از جايگاه ويژهاي برخوردار بوده است. هدف اصلي اين پژوهش عبارت از بررسي و تأثيرات تحولات منطقهاي بر امنيت مرزهاي ايران و تركيه ميباشد. اين پژوهش با استفاده از روش تحليلي- تبييني و با استفاده از منابع كتابخانه‌اي و مقالات و اسناد كلان انجام شدهاست. روش جمع‌آوري داده‌ها نيز كتابخانه‌اي و با استفاده از مقالات علمي- پژوهشي است. ابزار گردآوري اطلاعات فيش‌برداري و استفاده از جداول و نمودارها است. نتايج پژوهش نشانميدهد كه شناخت تأثير بازارچههاي مرزي، نقش رسانهها، عضويت تركيه در ناتو و حضور گروههاي تروريستي در نوار مرزي از جمله تحولات منطقهاي است كه در امنيت مرزهاي ايران و تركيه تأثيرگذار است