مناشيء ظهور فقرۀ «لَا يَأْبَ الشُّهَدَاءُ إِذَا مَا دُعُوا» در آيه شريفه دين

ظهور فقرهٔ «لَا يَأْبَ الشُّهَدَاءُ إِذَا مَا دُعُوا» در آيهٔ ٔدِين، از دو جهتِ حكم و متعلق حكم، محل اختلاف فقها و مفسران قرار گرفته است؛ ازنظرِ ماهيتِ حكم، برخي آن را مولوي و برخي ارشادي دانسته‌اند و متعلق آن را برخي اداي شهادت و برخي تحمل شهادت و برخي اعم از هر دو دانسته‌اند. اختلاف ذكرشده، درحالي‌كه هريك از آرا مشخصاً به ظهور فقرهٔ مذكور مستند شده، اين پرسش را بر مي‌انگيزد كه منشأ برداشت‌هاي مغاير چيست. رفع ابهام از چگونگي استناد آراي مذكور به ظهور فقرهٔ محل بحث ازآن‌رو ضروري است كه به‌تبع آن، ابهام از جوانب ظهور آيه برچيده مي‌شود و برداشت‌ مناسب صورت مي‌پذيرد. بدين‌منظور، در پژوهش حاضر بر مبناي قواعد استظهار و با تكيه بر روش اجتهادي، مناشيء استظهار هريك از اين آرا تحليل و تبيين شده است. يافته‌هاي تحقيق حاكي از آن است كه فقرهٔ محل بحث از حيث حكم، ظاهر در ارشاد و از حيث متعلق، ظاهر در تحمل است.