تأملي در اعتبار يا عدماعتبار تقديم سوگند تكميلي بر اداي شهادت (موضوع تبصرۀ مادۀ 209 ق.م.ا و قسمت اخير بند ب مادۀ 230 و تبصرۀ مادۀ 277 ق.آ.د.م)

مشروعيت قضاوت و اثبات دعاوي مالي با استناد به‌دليل «يك شاهد و يمين» مورد وفاق فقيهان اماميه است، ولي در زمينۀ لزوم رعايت ترتيب ميان اقامۀ شهادت و اداي سوگند ميان فقيهان اختلاف‌نظر وجود دارد. آنان به‌طور مشهور نظريهٔ لزوم ترتيب و برخي ديگر، به‌ويژه فقيهان معاصر، نظريۀ عدم‌لزوم رعايت ترتيب را پذيرفته‌اند. قانونگذار در تبصرۀ مادۀ 209 قانون مجازات اسلامي و قسمت اخير بند ب مادهٔ 230 و تبصرۀ مادۀ 277 قانون آيين دادرسي مدني از نظريۀ مشهور پيروي نموده است. در اين پژوهش كه به‌روشِ توصيفي‌تحليلي، موضوع را به بررسي گرفته، ضمن تبيين هريك از اقوال و تحليل مستندات، به‌دليلِ عدم‌‌كفايت ادلۀ قول مشهور و باتوجه‌به اطلاق روايات و دلايل ديگر، ديدگاه «عدم‌لزوم ترتيب» را به‌عنوان نظريۀ مختار برگزيده است.