مقايسه برخي صفات مورفوفيتوشيميايي دو گونه كاكوتي كشت‌شده و خودرو در ‏استان‌هاي خراسان رضوي، شمالي و جنوبي

هدف: مقايسه صفات مورفولوژيكي و فيتوشيميايي كاكوتي يكساله و چندساله خودرو و كشت‌شده در استان‌هاي خراسان رضوي، شمالي و جنوبي.روش پژوهش: در اين مطالعه كاكوتي يكساله (Ziziohora tinuior) و چندساله (Ziziphora clinopodioides) هركدام در شش منطقه در استان‌هاي خراسان رضوي، شمالي و جنوبي در سال 1400 موردمطالعه قرار گرفت. از هر منطقه نمونه هاي گياهي جمع آوري شده و به‌صورت گلداني كشت شدند. طرح آزمايش به‌صورت ترتيبي در چهار تكرار بود. در مرحله گلدهي نمونه‌گيري انجام و صفات فيتوشيميايي و مورفولوژيكي اندازه گيري شدند. علاوه بر اين با مراجعه مجدد به مكان‎هاي جمع آوري بوته ها، تمامي صفات مورفولوژيكي و فيتوشيميايي براي بوته هاي خودرو اندازه گيري شد.يافته‌ها: نتايج نشان داد كه بيش‌ترين درصد اسانس موجود در كاكوتي يك‏ساله و چندساله به‌ترتيب متعلق به قاين (0.75 درصد) و قوچان (2.29 درصد) بود. هم‌چنين درصد پولگون موجود در اسانس گياه كاكوتي يك‏ساله در بردسكن بيش‌تر از ساير شهرستان‌هاي موردمطالعه بود (77.58 درصد). بيش‌ترين درصد آلفاپينن و سابينن اسانس كاكوتي يكساله به‌ترتيب ميزان 0.42 درصد و 1.31 درصد متعلق به بجنورد بود، در حالي‌كه درصد آلفاپينن و سابينن كاكوتي چندساله در قوچان (0.89 درصد) و بجنورد (1.23 درصد) بيش‌تر از ساير شهرستان‌ها بود.نتيجه‌گيري: ميزان فنل، فلاونوئيد و فعاليت آنتي اكسيدان در كاكوتي يكساله در شرايط طبيعي و در شهرستان سرايان بيش‌تر از ساير تيمارها بود. كاكوتي يكساله و چندساله متعلق به بجنورد داراي عملكرد تر و خشك بيش‌تري نسبت به ساير اكوتيپ‏ها بودند در حالي‌كه كاكوتي متعلق به منطقه سرايان از نظر خصوصيات فيتوشيميايي نسبت به ساير نمونه‏ها برتري داشتند.