تاريخي‌نگري به قرآن؛ بررسي نقطه مشترك ديدگاه‌هاي نوانديشان ديني پيرامون فهم و تفسير قرآن كريم

در عصر حاضر، به دنبال مطرح‌شدن شبهات و سؤالات فراواني پيرامون كارآمدي دين، ديدگاه‌هاي مختلفي در مورد چگونگي فهم و تفسير قرآن، توسط دسته‌اي از پژوهشگران موسوم به روشنفكران و نوانديشان ديني ارائه شده است. تأمل در اين ديدگاه‌ها باوجود تنوع و تكثر و عدم تعلق صاحبان آنها به منطقه جغرافيايي و سياسي خاص، نوعي قرابت و شباهت را ميان آنها نشان مي‌دهد كه عبارت است از تاريخي‌نگري نسبت به قرآن كريم. پژوهش حاضر تلاش نموده با بررسي ديدگاه‌هاي برخي از روشنفكران ايراني و غيرايراني پيرامون فهم و تفسير قرآن كريم، به اثبات اين نگاه در آنان بپردازد؛ چرا كه اين مسأله نه‌تنها نقش بسزايي در ارائه راه‌حل براي برون‌رفت از اين نگاه و اثبات فراتاريخيت اين كتاب آسماني خواهد داشت، بلكه بررسي ريشه‌اي طرح اين گونه مباحث و پاسخي جامع و بنيادين به همه اشكالات مطرح‌شده توسط اين جريان را امكان‌پذير مي‌سازد. در نتيجه با روش توصيفي-تحليلي و با استفاده از منابع كتابخانه‌اي، نشان داده شده كه برخلاف فراتاريخيتِ هم لفظ و هم معناي قرآن، اين جريان صرفاً معنا و مفهوم موجود در پس الفاظ را كه با تعبيرات مختلفي از آنها ياد كرده‌اند، ابدي و مناسب براي زمان حال دانسته است.