تبيين آسيب‌هاي حوز‌‌‌ۀ سنجش و پذيرش دانشجو در نظام آموزش عالي ايران

يكي از موضوعات مهم در جامعه امروز ما، نحوه ورود دانش‌‌آموزان به آموزش عالي از طريق كنكور يا همان آزمون سراسري است. اين آزمون به‌‌عنوان پلي ارتباطي بين آموزش متوسطه و عالي، علي‌‌رغم ارزشمند بودن در جايگاه خود، به دليل وجود برخي از محدوديت‌‌ها و كاستي‌‌ها در نظر و عمل از كارايي و اثربخشي لازم برخوردار نبوده؛ و لذا تاثيرات نامطلوبي بر كيفيت و عملكرد نظام سنجش و پذيرش دانشجو در كشور گذاشته است. در همين راستا، پژوهش حاضر با هدف شناسايي و احصاي مشكلات و آسيب‌‌هاي موجود حوزۀ سنجش و پذيرش دانشجو در كشور صورت گرفته است. رويكرد پژوهش حاضر كيفي است كه با تحليل پژوهش‌‌هاي پيشين و داده‌هاي برآمده از كانون‌هاي خبرگي و مصاحبۀ نيمه‌‌ساختار يافته انجام شده است. جامعۀ آماري پژوهش منابع علمي - فني مرتبط با موضوع و صاحب‌‌نظران علمي - اجرايي در حوزۀ سنجش و پذيرش دانشجو بوده‌‌اند كه به روش نمونه‌‌گيري در دسترس (مطالعۀ كتابخانه‌‌اي) و نمونه‌‌گيري هدفمند و تكنيك گلولۀ‌‌برفي (مصاحبه) انتخاب شده‌‌اند. داده‌‌ها و اطلاعات حاصله با استفاده از روش تحليل‌محتوا و تكنيك تحليل‌مضمون تجزيه و تحليل شده است. با تحليل يافته‌هاي پژوهش 73 خرده‌مقوله (شاخص) و 18 مقوله (مؤلفه) احصا شد كه با استفاده از روش سه‌سويي‌سازي و تكنيك بازبيني توسط همكاران مورد تأييد قرار گرفته‌‌اند. براساس نتايج پژوهش حاضر، كيفيت پايين نظام سنجش و پذيرش دانشجو و عملكرد ضعيف آن در كشور، به دليل وجود برخي محدوديت‌‌هاي ساختاري - كاركردي و محتوايي در ماهيت اين آزمون و مسائل و مشكلاتي در ساختار مديريتي دستگاه‌‌هاي اجرايي مرتبط و ضعف عملكردي نهادهاي ذي‌‌ربط و ذي‌‌نفع در مراجع سياست‌‌گذاري و تصميم‌‌سازي كشور و هم‌‌چنين شرايط محيطي و فضاي فرهنگي- اجتماعي حاكم بر جامعه است؛ لذا ضروري است سياستگذاران و برنامه‌‌ريزان امر با توجه به آسيب‌‌هايي موجود، اقدامات لازم را جهت رفع مسائل پيش‌‌رو و بهينه‌‌سازي فرايند سنجش و پذيرش دانشجو با توجه به بافت فرهنگي- اجتماعي كشور به عمل آورند.