تحليل سياست‌هاي آبي تركيه در قبال كشورهاي ايران و عراق با بهره‌گيري از مدل‌هاي هاي‌ پوتيتكا و سوئين

سياست‌هاي اقتدارگرايانه با تأكيد بر تقويت قدرت دولت‌ها، گاه مانع از تعامل سازنده بين كشورها مي‌شود و زمينه‌ساز بروز تنش‌هاي بين‌المللي است. منطقه خاورميانه و به‌ويژه كشورهاي حوضه آبريز دجله و فرات از مناطقي هستند كه به‌دليل موقعيت ژئوپليتيكي و هيدروپليتيكي خاص، از اين قاعده مستثني نيستند. در دهه‌هاي اخير، به‌رغم فراز و نشيب‌هاي تاريخي، روابط ايران، تركيه و عراق به‌دليل احداث سدها و خشكسالي‌هاي مكرر، از يك‌سو و سياست‌هاي اقتدارگرايانه تركيه از سوي ديگر، حساس‌تر شده است. بنابراين لزوم آشكارسازي و تحليل فرايند‌هاي جاري در منطقه و پيش‌بيني روندها مهم و حائز اهميت بوده است چراكه امكان جلوگيري از بحران‌هاي بزرگ را فراهم مي‌كند. در همين راستا اين مقاله با اتخاذ روش تحقيق آميخته و ترسيم مدل مفهومي تلاش كرده است به اين سؤال پاسخ دهد كه اقدامات تركيه در حوزه مديريت آبي، از چه الگويي پيروي كرده و چه پيامدهايي براي همسايگان اين كشور مي‌توان متصور شد؟ در اين پژوهش از مدل فرضي هاي‌پوتيتكا و مدل سوئين جهت بررسي شرايط استفاده شده است. فرضيه پژوهش حاكي از آن است كه سياست‌هاي آبي تركيه، اقتدارگرايانه بوده به‌گونه‌اي كه كشورهاي همسايه به‌ويژه ايران و عراق را را با كمبود منابع آب و تنش روبه‌رو خواهد ساخت. نتايج نشان مي‌دهد كه در صورت ادامه روند كنوني، ايران در طولاني‌مدت و عراق در كوتاه‌مدت دچار بيشترين آسيب در امنيت آبي در مقايسه با ساير كشورها خواهند شد.