دانشگاه‌هاي نامرئي: مروري بر متون

يكي از كاركردهاي خاص آموزش عالي، توليد و مصرف اطلاعات است. در اين فرايند ارتباطات علمي نقشي اساسي ايفا مي‌كند چنان كه صاحبنظران، ارتباطات علمي را اساس علم توصيف مي‌كنند. بنابراين مي‌توان گفت كه هيچ نوع آموزشي بدون برقراري ارتباط محقق نمي‌شود. محققان علم‌سنجي، ارتباطات علمي رسمي را از طريق بررسي ميزان استنادهاي بروندادهاي علمي اعم از كتابها، مجلات و مانند آن، تحليل و ارزيابي مي‌كنند. با وجود اين، نوع خاصي از ارتباطات نيز وجود دارد كه فاقد نمود خارجي از جمله استنادهاست و آموزشها و يادگيريهاي غيررسمي نيز مرهون چنين ارتباطاتي است. اين نوع ارتباطات غيررسمي در توليد علم، به تشكيل مجموعه‌اي غيررسمي در ميان دانشمندان منجر مي‌شود كه صاحب نظران آن را "دانشگاه نامرئي" مي‌نامند. تعاريف و تعابير مختلفي از يك دانشگاه نامرئي وجود دارد كه در اين جا به تعبير پرايس اشاره مي‌شود. تصور پرايس از يك دانشگاه نامرئي گروههايي متشكل از بيش از 100 نفر همكار بود كه اقدام به برقراري ارتباط بين همديگر مي‌كردند. به عقيده او افراد در چنين مجموعه‌اي به‌طور معقول با يكديگر در حال تماس‌اند و قدرت همرايزني و نفوذ بر يكديگر را دارند. در اين مقاله سعي خواهد شد تا با بازشناسي مفهوم دانشگاه نامرئي به نقش روابط غيررسمي در توليد دانش و نظام آموزش عالي، انواع روش‌شناسيهاي ارزيابي و نقدهاي وارد بر مفهوم دانشگاه نامرئي و تأثير ابزارهاي اطلاعاتي و ارتباطي جديد بر مفهوم دانشگاه نامرئي پرداخته شود.