ارزيابي سياست‌هاي حمايتي دولت در بازار گندم ايران

ارزيابي سياست‌هاي حمايتي دولت در بازار گندم ايران

دولت‌ها بيش‌تر وقت‌ها براي حمايت از درآمد كشاورزان، تخصيص بهينه‌ي منابع و توزيع عادلانه‌ي درآمدها، در بازارهاي كشاورزي مداخله مي‌كنند. به خاطر اهميت گندم در الگوي مصرفي خانوارهاي ايراني، اين كالا همواره مورد توجه سياست‌گزارن بوده است. دولت در چارچوب سياست‌ غذاي ارزان، به مصرف گندم يارانه مي‌دهد و هم‌چنين سياست‌هاي حمايتي تعيين قيمت تضميني، يارانه‌ به نهاده‌هاي توليد و بيمه را براي توليد محصول گندم اجرا مي‌كند. دولت هم‌چنين خريدار و فروشنده‌ي انحصاري گندم در كشور است. با توجه به پيوستگي در اجرا‌ و هزينه‌هاي فزاينده‌ي برنامه‌هاي حمايتي از توليدكنندگان و مصرف‌كنندگان گندم، هدفي است كه در اين مقاله دنبال مي‌شود ارزيابي و تعيين تركيب بهينه‌ي سياست‌هاي دولت در بازار گندم است. براي دست‌يابي به اين هدف، از روش حداقل‌سازي (كمينه‌سازي) تابع زيان خالص اجتماعي استفاده شده است. سياست‌هاي اجرا شده در سال 1384 مبناي انجام اين مطالعه است. نتايج اين مطالعه نشان داد كه متوسط كارايي انتقال سياست‌هاي جاري دولت حدود 87 درصد است و سياست حمايت از توليدكنندگان، كم‌ترين زيان اجتماعي را نسبت به اجراي سياست غذاي ارزان به ‌تنهايي و يا اجراي هم‌زمان سياست غذاي ارزان و قيمت تضميني ايجاد كرده است. هم‌چنين گرفتن اين سياست بيش‌ترين كاهش در هزينه‌هاي دولت و بيش‌ترين افزايش در رفاه ماليات‌دهندگان را ايجاد كرده است.

Governments often intervene in agricultural markets to form income protection, optimal allocation of resource and equal income distribution. Evaluating optimal combination of policy instruments on Iranian wheat market, including consumersʹ subsidy scheme, guaranteed price, input subsidy and insurance are the main objectives in this paper. We applied the Minimization of the Net Social Loss Function method to the data of 2005 as the base year in this study. The results show that the Average Transfer Efficiency Index is about 87 percent for current policies. Applying producer’s protection policy has the less deadweight loss in comparison with applying cheap food policy or applying cheap food policy and producer’s protection policy simultaneous. Also, the results show that applying the producer’s protection policy significantly reduces the government’s expenditures and increases the Taxpayers’ welfare.