بررسي كتاب جمع‏آورى قرآن جان برتن

چكيده‏: جان برتن قرآن‏پژوه انگليسى، مولف كتاب «جمع‏آورى قرآن» است. وى به بررسى مسيله تدوين قرآن مي‌پردازد و معتقد است قرآن فعلي در عصر پيامبر و توسط آن حضرت گردآورى شده و هيچ نقصانى نسبت به آيات آن رخ نداده است. مسيله «نسخ» و «مصاحف صحابه» دو علت حذف نقش پيامبر اكرم از عرصه جمع‏آورى قرآن هستند. موضوعات «نسخ تلاوت و حكم»، «نسخ تلاوت و بقاى حكم» و «اختلاف قرايات مصاحف صحابه» واقعيت خارجى ندارند و ساخته ذهن فقيهان اهل‌سنت است كه در مناظره‌هاي خود با فقيهان مي‌كوشيدند با تمسك به آن‌ها، آن دسته از احكام فقهى خود را كه مستند آن‌ها در نصوص مصحف فعلى وجود ندارد، به قرآن مستند نمايند. اگر پيامبر اسلام آيات قرآن را در قالب مصحفى گردآورى كرده باشد، ديگر، فقيهان مذكور نمى‏توانستند از اختلاف قرايات مصاحف صحابه و حذف نصوصى از مصحف فعلى، در قالب دو شكل نسخ تلاوت سخن به ميان آورند. آنان چاره كار را در آن ديدند كه با جعل رواياتى، نقش پيامبر را از عرصه جمع‏آورى قرآن حذف كنند و گردآورى آن را به دوران پس از حيات ايشان منتقل كنند و چنين نيز كردند.