بررسي ريخت شناسي گرده برخي از گونه‌هاي جنس Vicia L. در ايران

Pollen morphology in some species of Vicia L. species in Iran

جنس ماشك Vicia L. يكي از گياهان علو فه‌اي متعلق به تيره Fabaceae مي‌باشد. بين برخي گونه‌هاي اين جنس مانند V. sativa، V. cordata، V. angustifolia و V. michauxii، V. aintabensis, V. peregrine و V. ciceroidea، V. sojakii تشابه ريخت‌شناسي بالايي از نظر خصوصيات بخش زايشي و برگها ديده مي‌شود كه شناسايي آنها را با مشكل مواجه مي‌سازد. به منظور بررسي كارايي صفات ريخت‌شناسي دانه گرده، در تعيين روابط تاكسونوميكي گونه‌هاي جنس Vicia تعداد 21 گونه از اين جنس جمع‌آوري شده از استان‌هاي تهران، سمنان، قزوين و مازندران با استفاده از ميكروسكوپ الكتروني SEM مورد مطالعه قرار گرفتند. نتايج نشان مي‌دهد كه شكل دانه گرده در كليه گونه‌ها استوانه اي از نوع سه شيار منفذي بوده و تزئينات سطح اگزين از نوع مشبك منظم يا نامنظم تا چروكيده مي‌باشد. طول محور قطبي،تزئينات شيار،ضخامت ديواره شبكه (موري) و تزئينات سطح قطبي مهمترين نقش را در تفكيك گو نه‌ها داشته‌اند. بر اين اساس كليد شناسايي گونه‌ها با استفاده از كليه صفات دانه گرده تنظيم گشت.

The genus Vicia L. is one of the forage legume in Fabaceae family. V. sativa, V. cordata, V. angustifoha, V. michauxii, V. peregrine, V. sojakii and V. ciceroidae have similarities specieally in leaves and flower morphology, so their distinguished are difficult. In orther to study of efficiency of morphology characters of pollen grain in distinction the taxonomical relation in Vicia, 21 species were gathered from Tehran, Qazvin. Semnan and Mazandaran provinces and studied by using SEM. Pollen shapes in all species is ablong, tricolporate and ornamentation of pollen surface is reticulate to regulate. Polar view (P), Furrow sculpture (Fs), muri and swollen mesocolpium (S m) have an important role to distinction them. The species identification key were prepared accordingly.