كاربرد درجه روز رشد(GDD) در تعيين مراحل فنولوژي چهارگونه‌ از گندمياندر ايستگاه تحقيقات مراتع همند آبسرد

فنولوژي چهار گونه مرتعي Stipa bromoides, Elymus transhyrcanus, Elytrigia libanotica, وStipa capillata در ايستگاه تحقيقات مراتع همند آبسرد و در 70 كيلومتري شرق تهران به‌مدت پنج¬سال از سال 82 تا 86 مورد بررسي قرار گرفت. از هر گونه تعداد 20 پايه انتخاب و در فصل رويش هر هفته يكبار و در فصل غيرفعال هر 15 روز يكبار، از چهار مرحله فنولوژي مهم شامل: شروع رويش و رشد رويشي، گلدهي، شيري‌شدن و بلوغ بذر و رشد مجدد پائيزه يادداشت‌برداري انجام گرفت. داده‌هاي مربوط به فنولوژي در پنج سال جمع¬آوري و با استفاده از آمار اقليمي(دما و بارندگي) تفسير و براي هر مرحله، حرارت تجمعي لازم يا مجموع درجه روزهاي رشد (Growth Degree Days) محاسبه شد. هدف از بررسي، شناخت و معرفي پديده‌هاي مهم فنولوژي جهت استفاده در مديريت چراي دام و مديريت مزرعه براساس تاريخ وقوع مراحل فنولوژي و مجموع درجه حرارت روزهاي رشد مي‌باشد. نتايج نشان ‌داد كه زمان شروع و خاتمه رويش در سالهاي مختلف متفاوت بوده و اين تغييرات تابع درجه حرارت مي‌باشد. به‌طوري‌كه كليه گونه‌هاي مورد مطالعه در سالهاي خنك داراي دوره فنولوژي طولاني‌تر از سالهاي گرم و خشك بودند. اما حرارتهاي تجمعي مورد نياز كليه مراحل فنولوژي گونه‌ها در سالهاي مختلف تقريبا" يكسان محاسبه شده و داراي اندكي تفاوت هستند. مثلا" گونه Elytrigia libanotica در سالهاي 82، 83، 84، 85 و 86 به‌ترتيب برابر 3/833، 8/830، 0/834، 0/832 و 3/846 درجه روز رشد (GDD) براي مرحله رشد علفي و 1/1342، 8/1342، 0/1355، 8/1344 و 3/1346 درجه روز رشد (GDD) براي مرحله گلدهي، نياز داشت. به‌عبارت ديگر، گياه فوق مجموع درجه روزهاي رشد فوق را نياز دارد تا بتواند وارد مرحله شيري¬شدن بذر شود. شروع رويش با توجه به نوع گونه و شرايط جوي در سالهاي مختلف بررسي متفاوت بوده و معمولا" از نيمه دوم اسفند تا اوايل فروردين متغير بود. رشد فعال آنها تا اوايل مرداد ادامه داشت، از آن پس رشد آنها متوقف شد و در پائيز در ترسالي، گونه‌ها رشد مجدد پائيزه داشتند.