چالش غرب‌گرايي و بازگشت به خويشتن در انديشه جلال آل احمد

جلال آل احمد از جمله انديشمنداني است كه با نگرشي انتقادي و توجه به هويت خودي، نگاه به غرب و غرب گرايي را به چالش كشيد و در نهايت با نفي آن، ايده بازگشت به خويشتن را مطرح كرد. جلال براي درمان عقب‌ماندگي و رهايي جامعه از سيطره غرب، توجه خود را به دو عامل مهم دروني و بيروني عقب‌ماندگي و غرب‌زدگي در ابعاد مختلف سياسي، اقتصادي، فرهنگي و اجتماعي معطوف كرده بود. بر همين اساس، از يك سو به مقوله غرب‌زدگي و از سوي ديگر به روشنفكري توجه كرد. راه حل او براي درمان بيماري عقب‌ماندگي و رهايي از مشكلات موجود جامعه نيز «بازگشت به خويشتن» است كه به مفهوم تاكيد مجدد بر نظام ارزش‌ها، فرهنگ، تاريخ و دين، عقيده و ايديولوژي خويش يعني اسلام است. در نتيجه خواستار اصلاح جريان روشنفكري و به صحنه آمدن روحانيت و ايجاد پيوند ميان اين دو نيروي فكري اصلي در جامعه ايران است.