بررسي كتاب‌هاي درسي جمهوري آذربايجان (با تاكيد بر كتاب‌هاي تاريخي)

كتاب‌هاي درسي اصلي‌ترين برنامه هر حكومت براي شكل دادن به افكار نسل جديد كشور به منظور به اهداف بلندمدت مي‌باشد. در اين راستا كتاب‌هاي آموزشي تاريخ به دليل پيامدهاي سياسي و اجتماعي از اهميت ويژه‌اي برخوردار است. با جدايي منطقه قفقاز از ايران، روس‌ها براي قطع ارتباط فرهنگي ملت‌هاي منطقه با ايران برنامه‌هاي گسترده‌اي به مورد اجرا گذاشتند كه نقطه عطف اين اقدامات، حذف زبان و خط فارسي و عربي و رسمي كردن الفباي سيريليك در منطقه قفقاز و آسياي مركزي در دوره استالين بود. از دهه سوم قرن بيستم هم شكل جديدي از تاريخ‌نويسي كه بر مطالب غيرمستند بنا شده بود ايجاد شد كه شاخصه‌هاي بارز اين نوع تاريخ‌نويسي تقابل با ظرفيت‌هاي فكري موجود در منطقه ازجمله تعلق خاطر به ايران و اسلام بود. با فروپاشي شوروي و استقلال جمهوري آذربايجان نيز نه تنها تاريخ‌نويسي مستقل از شوروي در اين كشور شكل نگرفت بلكه قالب‌هاي تعريف شده تاريخ‌نويسي در دوره شوروي با شدت بيشتري در اين كشور تعميم و گسترش يافت. عامل سوق دادن جمهوري آذربايجان به تاريخ‌نويسي غيرمستند را مي‌توان نداشتن پشتوانه تاريخي ديرينه و در نتيجه سابقه كم حكومت‌مداري دانست. اين مقاله با بررسي كتب درسي تاريخ كلاس‌هاي پنجم، نهم و يازدهم و هم‌چنين دو كتاب دانشگاهي قصد تبيين اين رويكرد را دارد.