درك روابط بين‌الملل؛ رويكردي قرآني

درك روابط بين‌الملل؛ رويكردي قرآني

اگرچه اسلام به‌عنوان يك دين، در مقام نخست، تحول نظام اعتقادي انسان و هدايت وي به‌سوي الگويي عملي در حيات فردي و اجتماعي‌اش را مدّنظر دارد كه درنهايت به «رستگاري» اخروي او ختم مي‌شود؛ اما معناي اين سخن، انحصار گزاره‌هاي ديني به حوزة رفتار فردي و اجتماعي نيست. اسلام به‌دليل جامعيت و كمال ذاتي‌اي كه دارد، براي تمام حوزه‌هاي حيات فردي و جمعي ـ ازجمله سطح بين‌المللي ـ اصول راهنما دارد. در مقالة حاضر، نگارنده به بررسي تصوير قرآني از روابط بين‌الملل پرداخته و تلاش دارد تا با تحليل گزاره‌هاي قرآني به فهمي اسلامي از نوع مناسبات، قواعد و اصول رفتاري و بالاخره ماهيت روابط بين‌الملل دست يابد. براي اين منظور ضمن طرح و پيشنهاد الگوي تحليلي «ساخت معنايي تأسيسات حقوقي»، گزاره‌هاي قرآني در قالب رويكردي تطبيقي (بين دو ساخت معنايي جاهلي و اسلامي)، تحليل و نتايج كاربردي آن براي درك هرچه بهتر روابط بين‌الملل استنتاج و عرضه شده‌اند. بر اين اساس نظريه اسلامي روابط بين‌‌الملل بر بنياد سه اصل ايمان‌گروي، سعادتمندي، ولايت‌مداري با عنوان كلي «نظريه اخلاق‌گراي واقع‌بينانه»، استنتاج و معرفي شده است.