تناهي و عدم تناهي مكان و زمان از ديدگاه ارسطو و ابن‌سينا

تناهي و عدم تناهي مكان و زمان از ديدگاه ارسطو و ابن‌سينا

بحث از تناهي يا عدم‌تناهي زمان و مكان، از مهم‌ترين مباحثي است كه طي آن، تاريخ فلسفه، چه در مغرب‌زمين و چه در عالم اسلام، با تاريخ ديدگاه‌هاي مختلف فيلسوفان و متكلمان گره خورده است. در ميان فيلسوفان غربي، ارسطو نخستين كسي به شمار مي رود كه بحثي مفصل و مدون از تناهي و عدم‌تناهي مكان و زمان ارايه داده است، تا آنجا كه او در كتاب «در آسمان» بحث از امر نامتناهي را مساله‌اي مهم و تعيين‌كننده در فهم حقيقت مي‌داند. اين بحث در عالم اسلام، به ويژه در آثار شيخ الرييس ابن‌سينا به زباني ديگر، اما با همان محتوا و رويكرد ارسطويي، و با ارايه براهيني شبيه به براهين ارسطو درباره تناهي مكان و عدم تناهي زمان، دوباره مطرح گرديد. آنچه در اين جستار در پي واكاوي و بررسي تفصيلي آن هستيم ملاحظه و مقايسه آموزه‌هاي اين دو فيلسوف بزرگ مشايي يعني ارسطو و ابن‌سينا در باب تناهي مكان و عدم تناهي زمان است.