سوبژكتيويسم دكارت: نقطه عزيمت فلاسفه عصر جديد

سوبژكتيويسم دكارت: نقطه عزيمت فلاسفه عصر جديد

در مقاله حاضر، ابتدا به توضيح مختصر «كوگيتو»ي دكارت و تاثير آن در اصالت و قوامبخشي انسان پرداخته ميشود. در واقع، دكارت با تاسيس اصل«كوگيتو» و تفسير آن به عنوان بنياد تزلزلناپذير هستي، يگانه «سوژه» حقيقي را «من» انساني از آن جهت كه فكر ميكند، ميداند. بر اساس تلقي دكارت، انسان به مثابه ماشيني است كه برخورداري از نفس او را از ساير موجودات ممتاز ميسازد. اين وجه مميزه، يعني نفس، كه ذات آن انديشه است، همان است كه در كل تفكر عصر جديد به صورتهاي مختلف مورد تامل قرار گرفته است. به علاوه، همين اصل مشهور دكارت، يعني«مي‌انديشم، پس هستم» است كه «سوبژكتيويسم» را در دل نظام فلسفي خود قرار مي‌دهد؛ براي همين، «سوبژكتيويسم» يكي از مباحث اساسي و مهم فلسفه غرب است كه در مراحل تكاملي آن، علاوه بر دكارت در عصر جديد، فلاسفهاي چون كانت و هگل آن را از لحاظ معرفتشناسي بررسي كردهاند. بالاخره به انديشه «خودگرايي» به عنوان حد افراطي«سوبژكتيويسم» پرداخته ميشود كه البته دكارت از اينكه از سوبژكتيويته او برداشتي خودگرايانه به معناي ايدياليستي شود، ميگريزد.