مدل يابي ميزان و نحوه تاثير متغير هاي كالبدي پنجره بر بهره گيري مناسب از نور روز در كلاس هاي مدارس راهنمايي تهران

كيفيت نور از مهم ترين عوامل تاثيرگذار بر كارايي دانش‌آموز مي‌باشد. مدرسه‌اي با كارايي بالا، داراي محيط‌هاي آموزشي ارزشمند به لحاظ كيفياتِ بصري است و ايجاد اين كيفيات بصري از طريق طراحي مناسب امكان‌پذير است. هدف مقاله حاضر دست‌يابي به ميزان و نحوه تاثير عوامل گوناگون بر بهره‌گيري مناسب از نورِروز در شرايط گوناگون (شانزده تيپ) كلاس‌ درس است. در اين مطالعه‌ همبستگي كه از نوع مدل‌يابي‌- مدل يابي معادلات ساختاري- است، در نمونه‌اي متشكل از 2324 آزمودني، پرسش‌نامه‌ محقق‌ساخته اجرا و با استفاده از مدل‌يابي روابط علّي توسط تحليل مسير، اثرات مستقيم و غيرمستقيم متغيرهاي كالبدي پنجره از ديدگاه دانش‌آموزان بررسي شد.جامعه آماري اين پژوهش شامل دانش‌آموزان مدارس راهنمايي تهران مي‌باشد. ازجامعه آماري فوق، دانش‌آموزان مدارس دخترانه و پسرانه مناطق 3، 11 و 18 تهران به صورت خوشه‌اي تصادفي چند مرحله‌اي به عنوان نمونه آماري،جهتِ پركردن پرسش‌نامه در شانزده تيپ كلاس درس جهت كنترل چهار متغير جهت، ميزان شفافيت، ارتفاع دست‌انداز و ميزان سطح شيشه‌خور پنجره، انتخاب شدند. پرسش‌نامه در چند مرحله تهيه، روايي و پايايي آن محاسبه گرديد. ميزان پايايي پرسش‌نامه (825/0=?) و روايي آن ازطريق روايي محتوايي و روايي سازه به دست آمده است. مدل به دست آمده و اطلاعات مندرج در جداول مربوط به آن نشانگر اهميت چهار عامل «وجود منظر و اثرات آن»، «خيرگي»، «كيفيت روشنايي» و «اثرات غيربصري پنجره» مي‌باشد. در بين اين عوامل عاملِ «منظر» متغير مستقل، عامل «اثرات غيربصري پنجره» متغير وابسته و عوامل «خيرگي» و «كيفيت‌روشنايي» جزو متغيرهاي ميانجي شناسايي شدند. علاوه بر اين بررسي فرضيه‌ها با در نظر گرفتن متغيرهاي كنترل شده نشان داد اين متغيرها يعني جهت پنجره، درصد سطح شيشه‌خور، ارتفاع دست‌انداز و ميزان شفافيت پنجره بر ميزان و نحوه‌ تاثير عوامل ذكر شده در بهره‌گيري مناسب از نورِ روز در كلاس‌هاي مدارس راهنمايي تهران موثر مي‌باشند.