از فرو ريختن باروها تا انديشه شاهراه‌ها پيشينه طرح‌هاي شهري و انگاره‌هاي شهر تهران از 1309 تا 11345

از فرو ريختن باروها تا انديشه شاهراه‌ها پيشينه طرح‌هاي شهري و انگاره‌هاي شهر تهران از 1309 تا 11345

با به قدرت رسيدن رضاشاه و تشكيل دولت قاهر مركزي، دوره‌اي نو از تجدد‌گرايي آغاز شد كه چون هميشه در انگاره‌ها و طرح‌هاي شهرسازي نمود يافت. از آغاز دهه 1310 بر اثر اقدامات اولين دولت پهلوي، تهران از يك شهر سنتي و محصور در ميان باروها به شهري مدرن و نوآور تبديل شد. اين مقاله به بررسي تحول انگاره‌ها و طرح‌هاي شهري تهران از اولين اقدامات نوپردازانه شهري در دولت رضاشاه تا تهيه نخستين طرح جامع تهران (طرح فرمانفرماييان 1345) مي‌پردازد. دوره‌اي كه در آن همگام با رشد شتابان شهر و متاثر از انديشه‌هاي جهاني، شهرسازي نوگراي ايران شكل گرفت. در اين دوره تاريخي، انديشه‌هاي برون‌سر و بيگانه در شكل‌گيري انگاره‌هاي شهرسازي موثر بوده، اما انديشه‌هاي درون‌سر نيز در تبلور و بومي كردن انگاره‌هاي نو سهم داشته است. بسياري از انگاره‌هاي مطرح در اين دوره در طرح‌هاي شهرسازي دوره‌هاي بعد، از جمله نخستين طرح جامع تهران، تداوم يافته است. در پايان مقاله، انگاره‌هاي اصلي مطرح در اين دوره و الگوهاي غالب شهرسازي و مفاهيم پايه آنها معرفي شده است.