آزادي و خودمختاري انسان از ديدگاه كانت و نقد و بررسي آن

آزادي و خودمختاري انسان از ديدگاه كانت و نقد و بررسي آن

كانت، حوزه عقل نظري را ناتوان از اثبات خودمختاري و آزادي انسان مي داند، و مي كوشد از طريق عقل عملي يا اخلاق، آن را به عنوان اصل موضوع اثبات نمايد. وي اعتقاد دارد كه اگر آزادي و خودمختاري بخواهد صفت چيزي باشد، بايد صفت اراده باشد. او اراده آزاد را با اراده خودمختار هم سان مي داند؛ يعني اراده هنگامي آزاد است كه علت ايجاد آثار و اعمالي باشد، در حالي كه خود معلول امر ديگري نباشد. او از معناي سلبي آزادي، به معناي ايجابي آن منتقل مي شود و قانون حاكم بر آن، خودتحميلي يا خودمختارانه باشد؛ يعني قانون حاكم بر خود را خود وضع نمايد. او همچنين اراده آزاد را با اراده تحت قانون اخلاقي يكي مي داند و البته به اين معنا نيست كه افرادي كه غير اخلاقي عمل مي كنند، آزاد نيستند. كانت تا آنجا پيش مي-رود كه اخلاق ديني را «ديگر آيين» و در نتيجه منافي با خودمختاري انسان مي داند. اين ديدگاه كانت در مقاله حاضر مورد نقد قرار گرفته و اثبات شده است كه اخلاق ديني منافاتي با خودمختاري انسان ندارد.