تحليل روان كاوانه شخصيت سودابه و رودابه

شاهنامه اثر ارزشمند ملّي و محصول ناخودآگاه جمعي اقوام ايراني و از نوع حماسه است و داستان‌هاي آن بويژه در بخش‌هاي اسطوره‌اي و حماسي، مي‌تواند نمادين و داراي معاني ژرف و عميق باشد. يكي از زمينه‌هايي كه مي‌تواند بستر پژوهش شاهنامه باشد و آثار و نتايج مفيدي به دست دهد، بستر روان‌كاوي و روان شناسي است. بر اساس نظر كارل گوستاو يونگ، آنيما (وجود مادينه)، از مهمترين موضوعات نظريه روان شناسي تحليلي شخصيّت است كه به صورت‌هاي دوگانه سازنده و ويرانگر نمود پيدا مي‌كند. در شاهنامه داستان‌هاي غنايي عاشقانه‌اي وجود دارد كه از اين ديدگاه قابل بررسي‌اند. معشوقه‌هاي شاهنامه در كنار داشتن جلوه‌هاي غنايي مي‌توانند نمود‌هاي دوگانه آنيما باشند كه در ناخودآگاه جمعي قوم ايراني وجود داشته و در اسطوره و پس از آن در حماسه پديدار شده‌اند. سودابه و رودابه دو معشوقه مهم و اثرگذار شاهنامه‌اند كه يكي آنيماي منفي و ديگري آنيماي مثبت ناخود آگاه است كه در حماسه فردوسي نقش و كاركرد مهمي ‌ايفا مي‌كنند. اين دوگانگي بيانگر اين نكته است كه آنيما در برخورد با خودآگاه مي‌تواند مثبت و يا منفي باشد و نتايج ويرانگر و يا برعكس آفريننده آن به خودآگاه فرد بستگي دارد. اهمّيّت و نقش خودآگاه و در نتيجه اراده در ساختن فرد و جامعه در اين تحليل آشكار مي‌شود. اين مقاله به اختصار به بررسي و تحليل اين موضوع پرداخته است.