بررسي جنبه‌هاي اخلاقي و حقوقي پيوند اعضا

Ethical and legal aspects of Organ Transplantation

در طول تاريخ همواره بشر به امكان پيوند عضو و بافت از فردي به فرد ديگر مي‌انديشيده است، با توجه به پيشرفت علوم از جمله علم پزشكي در قرون اخير، در زمينه پيوند اعضاي نيز پيشرفت‌هاي شگرفي حاصل گرديده است و به تبع آن مسايل اخلاقي و قانوني پيرامون آن نيز خود را نمايان‌تر ساخته است، از آن جمله مي‌توان به موارد زير اشاره نمود: ـ ميزان اختيار فرد در برابر اعضاي خود و اهداي آن به ديگران ـ پيوند از فرد زنده و جسد و مسايل اخلاقي مربوط به آن ـ مرگ مغزي (به‌عنوان يكي از منابع تامين بافت پيوندي) و مسايل اخلاقي مرتبط با آن ـ اخذ رضايت از دهنده عضو ـ نحوه انتخاب فرد گيرنده و اولويت‌بندي آن ـ حقوق مادي و معنوي فرد دهنده و تامين سلامت وي ـ كمبود عضو و بافت پيوندي و راه‌هاي اخلاقي حل اين معضل ـ ارتباط مالي فرد دهنده و گيرنده و راه‌هاي قانوني كنترل آن با توجه به آنكه در مكاتب اخلاقي نوين به شيوه‌هاي مختلفي مجاز بودن پيوند عضو مورد بحث قرار مي‌گيرد در اين مقاله برآنيم علاوه بر بررسي مسايل فوق‌الذكر، به ديدگاه مكاتب فلسفي اخلاقي (عمدتاً نتيجه گرا و وظيفه‌گرا) در اين زمينه پرداخته و همچنين با بررسي قوانين موجود در زمينه پيوند اعضاي در ايران و برخي كشورهاي مسلمان و غيرمسلمان به صورت اجمالي، مسايل و مشكلات موجود در اين زمينه را بيان نموده و تا حد امكان راهكارهاي مناسبي در اين زمينه ارايه نماييم.