بررسي هورمون‌هاي استروييدي در شيرگاوميش‌هاي غير باردار و در دوره‌هاي مختلف بارداري

Steroid hormones level in milk of non-pregnant and pregnant river buffalos at various gestational trimesters

زمينه: شير يكي از منابع با ارزش تغذيه انسان است. اما اخيراً گزارشاتي وجود دارد كه سلامت آن را به‌دليل وجود هورمون‌هاي استروييدي زيرسوال برده است. مطالعه حاضر به‌منظور بررسي ميزان وقوع هورمون هاي استروژني شامل استرون، 17بتا-استراديول و استريول در شير خام و پاستوريزه گاوميش هاي آبستن و غيرآبستن انجام گرديد. روش‌ها: نمونه هاي شير جمع آوري‌شده با استفاده از روش‌هاي استخراج مايع- مايع، غيركونژوكه شدن با آنزيم گلوكورونيداز/ سولفاتاز و با كمك ستون هاي استخراج فاز جامد 18 كربنه تخليص شدند و استروژن‌ها با استفاده از روش كروماتوگرافي مايع با آشكارساز فلورسانس آناليز گرديدند. يافته ها: مقادير آزاد (ng/L0/77±1/554) و تام (ng/L7/44±16/701) استرون داراي بيشترين مقدار بودند و به‌دنبال آن 17بتا- استراديول (E2) بيشترين سهم را به خود اختصاص داده بود درحالي‌كه مقادير استريول (E3) پايين‌تر از حد تشخيص بود (ng/L10). كمترين (ng/L4/4±1/28E2: و 0/77±1/554E1:) و بيشترين (ng/L1/9±2/108E2: و 8/123±7/1014E1:) غلظت استروژن‌ها در شيرخام، به‌ترتيب در حيوانات غيرآبستن و در سه ماهه سوم آبستني تشخيص داده شد. غلظت استروژن‌ها در شيرهاي پاستوريزه، تفاوت معناداري (05/0P > ) را با غلظت آ‌نها در شيرهاي خام نشان نداد. نتيجه گيري: شير گاوميش به‌دليل دارا بودن چربي بيشتر، حاوي مقادير بيشتري از هورمون‌هاي استروژني است؛ از اين‌رو مصرف شير گاوميش، به‌ويژه شير حاصله از حيوانات باردار در سه‌ماهه آخر آبستني، شايد به‌عنوان يكي از فاكتورهاي خطر ابتلا به سرطان محسوب شود.