كاربرد تحليل پاسخ‏هاي رتبه اي طولي در درمان دارويي اختلالات رواني بر بيماري ليكن پلان دهاني

چكيده: در بسياري از تحقيقات علوم پزشكي براي بيان سير بيماري و تاثير درمان از مطالعات طولي استفاده مي شود. در مطالعات طولي پاسخ ها به طور مكرر اندازه گيري مي شوند. چنانچه پاسخ ها به صورت رتبه اي و طولي باشند، روش هاي ويژه آماري براي تحليل آن بايد به كار برده شود. در اين مطالعه قصد داريم ضمن بررسي و انتخاب بهترين روش هاي آماري موجود، تاثير درمان اختلال رواني بر بهبود بيماري ليكن پلان دهاني را با همين شيوه، مورد تجزيه و تحليل قرار دهيم. در اين مطالعه از داده هاي مربوط به 45 بيمار مبتلا به ليكن پلان دهاني كه در يك مطالعه كارآزمايي باليني در دانشكده دندانپزشكي مشهد شركت داشتند، استفاده شد. براي تحليل پاسخ هاي رتبه اي اين مطالعه از تابع پيوند لوجيت بهره برديم. مدل اثرات تصادفي و مدل اثرات ثابت مدل هاي بكار رفته بودند. نتايج نشان داد مدل اثر تصادفي نسبت به مدل اثر ثابت داراي دقت بالاتري بوده است. با استفاده از مدل اثر تصادفي زمان و نوع اختلال اثر معني‏داري در مدل داشتند. اما متغير درمان در مدل اثر تصادفي معني‏دار نبود. در حالي كه در مدل اثر ثابت معني‏دار بود. در تحليل اين گونه داده ها، استفاده از مدل هاي اثرات تصادفي در تحليل داده‏هاي طولي با مقياس رتبه اي پيشنهاد مي گردد.