سير تكويني مولفه‌هاي زيبايي‌شناختي بناهاي اسلامي

Evolutionary Course of Aesthetic Components of Islamic Monuments

مقاله حاضر با هدف ‌تبيين چگونگي سير تكويني مولّفه‌هاي زيبايي‌شناختي در بناهاي دوره اسلامي نوشته شده است. اين مقاله با روش توصيفي ـ تحليلي و در قالب مطالعه‌اي كيفي به انجام رسيده و به دنبال پاسخ به اين پرسش است كه سير تكويني مولّفه‌هاي زيبايي‌شناختي در سطح «در زماني» و «همزماني» چه نقشي در شكل‌گيري زيبايي‌شناسي ساختار بناهاي دوره اسلامي به ويژه قبه الصخره و مسجد جامع دمشق داشته است؟ نتايج به دست آمده حاكي از آن است كه برخي از بناهاي اوايل دوره اسلامي در سطح «در زماني» نتيجه آميزش و تلاقي فرهنگ‌هاي مختلف بوده‌اند و زيبايي‌شناسي آن‌ها از ويژگي چند فرهنگي (Multicultural) برخوردار است. بنابراين، اين بناها به مثابه پديده‌هاي فرهنگي، مولّفه‌هاي زيبايي‌شناختي‌شان در طول زمان حاصل تعاملات و آميختگي بين فرهنگي بوده است كه توسط عوامل اجتماعي و سياسي مانند، ‌انقلاب‌ها، ‌شورش‌ها و كشورگشايي‌ها تحقق پذيرفته است.