بررسي و تحليل مقدمه ها در شرح نويسي بر متون ادبي

The Function of “Introduction” in Commentaries on Literary Texts

شرح‏نويسي بر متون ادبي در دوره معاصر از ابزارهاي مهم ترويج ادب فارسي به شمار مي‏رود و نقش مهمي در فرايند فهم مخاطبان ادبيات دارد. شرح‏ها با برقراري رابطه ميان خواننده، متن ادبي و شاعر يا نويسنده، فهم متن را آسان و زمينه خوانش‏هاي تازه را از متن فراهم مي‏آورند. مقدمه‏‏نويسي در شرح‏ها اهميت ويژه‏اي دارد، بخش مهمي از اهداف شارحان به وسيله مقدمه‏ها تامين مي‏شود و مخاطبان از طريق مقدمه‏ها با محتوا، ساختار شرح‏ها و آثار مشروح آشنا مي‏شوند. در اين مقاله ضمن اشاره به اهميت و پيشينه شرح‏نويسي، بر ضرورت رعايت اصول مقدمه‏نويسي در شرح‏ها تاكيد شده و با بررسي 150 مقدمه از شرح‏هاي چاپ شده، مهمترين مباحث آنها گزارش، و ويژگي‏هاي مقدمه مطلوب در اين‏گونه آثار معرفي شده است. در پايان به اين نتيجه رسيده ايم كه مقدمه‏هاي مطلوب در شرح‏هاي متون ادبي مقدمه‏هايي‏اند كه متناسب با نوع اثر، سطح دانش مخاطب و اهداف شرح، مطالب مورد نياز خوانندگان را در حجمي مناسب، به صورت مستدل و مستند، در ساختاري منسجم ارايه كنند.

Writing commentaries on literary texts plays a significant role in promoting Persian literature and comprehending the capacities and tastes of the readers. Commentaries, by manifesting the author-text-reader interrelation pave the way for the new interpretations of the texts. Meanwhile the role of the “introductions” of the commentaries must be accentuated because it is through “introductions” that the readers acquire the necessary knowledge about the structure and content of the texts. The present article, while stressing the important place of the commentaries, through a close study of their 150 introductions, shows the significance of observing the principles for writing their introductory parts. The article concludes that ideal introductions take into account the quality of the work, the goals of writing commentaries and the knowledge of the readers; they provide the readers, in this way, with the necessary knowledge about both commentary and the text.