همبستگي سطوح روايت و فراكاركردهاي هليدي در داستان «حسنك وزير»

Correlation Between the Narrative Levels and Halliday’s Meta-functions in Hsanak Vazir

در اين مقاله ابتدا به سطوح داستان و متن روايي و ويژگي‌هاي آن دو، سپس به همبستگي و تناظر ميان اين سطوح و فراكاركردهاي هليدي از ديدگاه زبان شناسيِ نقش گرا پرداخته مي-شود. در اين راستا، با اشاره به فراكاركردها و ويژگي‌هاي زباني آنها، امتزاجِ عملكردهاي سطوح روايي و فراكاركردها با ذكر پاره‌هايي از داستان حسنك، پي گرفته خواهد شد. به نظر مي‌آيد هريك از فراكاركردهاي هليدي در دو سطح داستان و متن كارايي داشته باشند. كاركرد انديشگاني در سطح داستان و متن، جهان داستاني نويسنده را رقم مي‌زند. فراكاركرد بينافردي در سطح داستان، نحوه ارايه جهان داستاني را تعيين مي‌كند و در سطح متن، كسي را كه اين جهان داستاني را نقل مي‌كند (راوي). فراكاركرد متني در سطح داستان، ناظر به توالي و نظم رخدادهاست و در سطح متن، ناظر به زمانمندي، ساختار اطلاعات متن و انسجام متن روايي. اين فراكاركردها توانمندي‌هايي در تحليل سطوح داستان و متن روايي برمي‌گشايد.

This article deals firstly with narrative levels, narrative text and their features; and secondly with the correlations between these levels and Halliday’s metafunctions, from the perspective of functional linguistics. These correlations will then be documented in Hasanak Vazir, through examining the linguistic characteristics of the metafunctions. It seems that the metafunctions are active at the two levels of story and text. The ideational function determines the fictive universe at the level of story, and the narrator at the level of text. Textual metafunctions correspond with the sequence and order of events at the level of story, and correlate with temporality, information structure and narrative text coherence at the level of text. In Short these metafunctions show capacities for analyzing the narrative levels and narrative text.