بررسي مولكولي و باليني نشانگان هايپرIgM وابسته به X

Molecular and clinical aspects of X-linked immunodeficiency with hyper-IgM syndrome

نقص ايمني هايپرIgM وابسته بهX (XHIGM يا HIGM1)، شكل نادري از نقص اوليه ايمني است. اين نشانگان به‌سبب جهش‌هايي در ژن gp39 ايجاد مي‌شود. ژن gp39 با نام‌هاي TNFSF5 يا CD154 نيز شناخته مي‌شود و ليگاند CD40 (CD40L) را كد مي‌كند. مولكول CD40L بر روي لنفوسيت‌هاي CD4+ T فعال‌شده بيان مي‌شود و با مولكول CD40 موجود بر روي لنفوسيت‌هاي B وا‌كنش مي‌دهد. اين وا‌كنش باعث مي‌شود لنفوسيت‌هاي B از مرحله‌ توليد IgM به توليد IgA، IgG و IgE گذر كنند (تبديل كلاس آنتي‌بادي). در بيماران مبتلا به XHIGM فعال‌سازي لنفوسيت‌هاي B و تشكيل مراكز زايگر به‌طور گسترده‌اي مختل است و در نتيجه، سطح IgA، IgG و IgE اين افراد كاهش شديدي دارد. با اين حال، سطح IgM اين بيماران طبيعي يا بالا است. بيان مولكول CD40L براي بلوغ عملكردي لنفوسيت‌هاي T و ماكروفاژها نيز ضروري است. بنابراين، در بيماران مبتلا به XHIGM در عملكردهاي موثر لنفوسيت‌هاي T و ماكروفاژها نيز نقايصي ديده مي‌شود. دامنه يافته‌هاي باليني نشانگان XHIGM حتي در ميان افراد يك خانواده نيز متغير است. بيماران مبتلا به XHIGM نسبت به عفونت‌هايي كه توسط انواع بي‌شماري از باكتري‌ها، قارچ‌ها و انگل‌ها ايجاد مي‌شوند، بسيار حساسند. اين نشانگان در دوران كودكي به‌صورت عفونت‌هاي باكتريايي عودكننده در دستگاه تنفسي فوقاني و تحتاني، عفونت‌هاي فرصت‌طلب و اسهال عودكننده يا طولاني‌مدت، بروز مي‌كند. نوتروپني، ترومبوسيتوپني و آنمي نيز متداول است. بدخيمي، مسايل نورولوژيك، زخم‌هاي دهاني، نارسايي‌هاي خودايمني يا التهابي (مانند كلانژيت اسكلروزان)، بيماري‌هاي كبدي، مانند هپاتيت، سيروز اوليه و كارسينوم‌ها، و نيز تومورهاي دستگاه گوارشي نيز گزارش شده‌اند. اين مقاله به بررسي يافته‌هاي ژنتيك مولكولي و باليني اين بيماران مي‌پردازد.